دام پروری سیستان وبلوچستان،صنعتی توسعه نیافته

علی اکبر رهدار -خراسان - مورخ دوشنبه 1387/12/05 شماره انتشار 17210

 

باوجود این که سیستان و بلوچستان یکی از مناطق عمده وارد و تولید کننده دام در کشور به شمارمی آید، این استان در صنعت دام پروری با محرومیت ها و کمبود های زیادی مواجه است و در این زمینه، منطقه ای توسعه نیافته محسوب می شود به طوری که به گفته معاون امور دام سازمان جهادکشاورزی سیستان و بلوچستان درحالی که حدود ٧٧ هزار نفر شتر در این استان وجود دارد، این منطقه از داشتن کشتارگاه ویژه این دام محروم است و هرچند سیستان و بلوچستان درحال حاضر به عنوان بزرگ ترین تولید کننده شتر کشور مطرح است به دلیل نبود کشتارگاه صنعتی مجهز که قابلیت کشتار شتر را نیز داشته باشد شترهای آن به صورت زنده به استان های دیگر صادر می شود.

درحال حاضر سالانه جمعیت دامی قابل ملاحظه ای اعم از دام سبک و سنگین از مبادی رسمی سیستان و بلوچستان وارد کشور می شود که این دام ها به دنبال ممنوع شدن صادرات دام زنده، عمدتا در سیستان و بلوچستان کشتار و پس از آن به سایر استان ها صادر می شود، این درحالی است که سیستان و بلوچستان از گذشته های دور به عنوان یکی از قطب های عمده تولید دام کشور محسوب می شد و همواره دام پروری به عنوان یکی از شغل های اصلی مردم این منطقه مطرح بوده است.

در همین راستا درحال حاضر بیش از ۶۵٠ هزار واحد دامی در شهرستان ایرانشهر واقع در جنوب این استان وجود دارد و سالانه بیش از ۴ هزار تن گوشت قرمز از این دام ها استحصال می شود که این مقدار، آمار قابل ملاحظه ای برای تولید گوشت در این شهرستان محسوب می شود.

به هر شکل در شرایطی که سیستان و بلوچستان از قابلیت و ظرفیت بسیار بالایی در تولید گوشت قرمز برخوردار است توسعه نیافتگی صنعت دام پروری و تولید براساس معیارهای سنتی و قدیمی، باعث شده است که به شکل مطلوبی از این ظرفیت ها استفاده نشود. این درحالی است که با توسعه این صنعت و ایجاد صنایع وابسته و تبدیلی از جمله کشتارگاه های صنعتی و مراکز بسته بندی گوشت، می توان به توسعه پایدار و ایجاد اشتغال در این استان محروم کمک کرد، چرا که با توجه به آمار بالای بیکاری در منطقه، ایجاد شغل جدید بهترین راهکاری است که می تواند این استان محروم را به سوی توسعه و پیشرفت رهنمون سازد.

سیستان و بلوچستان، توانمندی های فراوانی دارد که یکی از آن ها وجود مرز مشترک با کشورهای پاکستان و افغانستان است و از طریق همین مرزها، سالانه تعداد قابل ملاحظه ای دام زنده به صورت قانونی و غیرقانونی وارد کشور می شود. البته در سال های اخیر به منظور جلوگیری از بروز و انتشار بیماری های مشترک انسان و دام گام های موثری برای جلوگیری از ورود دام غیرقانونی به کشور برداشته شده و با فعال بودن ۶ واحد قرنطینه دامی در این استان مرزی، ۴ واحد دیگر نیز در دست تاسیس و راه اندازی است.مدیرکل دام پزشکی سیستان و بلوچستان در این باره گفت: فقط در ١٠ ماه اول امسال حدود ١٩هزار و ٢٧٣ راس دام زنده سنگین (گاو) از طریق این قرنطینه ها وارد استان شده است.دکتر «سرگزی» افزود:ایجاد این قرنطینه ها با هدف جلوگیری از ورود و گسترش بیماری ها است بنابراین دام وارداتی در زمان معین در این قرنطینه ها نگه داری و پس از واکسیناسیون به واحدهای دامی یا کشتارگاه ها ارسال می شود.

وی میزان گوشت استحصال شده از کشتار در واحدهای کشتارگاهی استان را در ١٠ ماه ابتدای سال ١٧ میلیون و ۴٧١ هزار و ٨٣٠ کیلو اعلام کرد.

در سال های گذشته دام به صورت زنده از سیستان و بلوچستان به سایر استان های کشور صادر می شد که مشکلات و گرفتاری های خاص خود را داشت بنابراین تلاش مسئولان اجرایی مربوط، منجر به ممنوع شدن صدور دام زنده به سایر استان ها و در نتیجه کشتار دام در استان و صادرات فرآورده های گوشتی به دیگر استان ها شد که این موضوع تا حدودی در استان اشتغال زایی را به دنبال داشت.

رئیس  سازمان صنایع و معادن سیستان و بلوچستان نیز تعداد کشتارگاه های دامی این استان را ٣ واحد اعلام کرد و گفت: یکی از این واحدها در خاش توسط شهرداری اداره می شود و یک واحد در زاهدان و یک واحد کشتارگاهی نیز در زابل توسط جهادکشاورزی ساخته شده است.

مهندس «جهرمی» میزان اشتغال زایی هر واحد کشتارگاه دامی را حدود ۴۵ نفر اعلام کرد و اظهار داشت: در زمینه صنایع  بسته بندی گوشت در مجموع هر واحد به طور متوسط برای حدود ٣٠ نفر ایجاد شغل می کند. به گفته وی در زمینه چرم و سالامبور نیز در استان یک واحد در سراوان با اشتغال زایی ٧ نفر در حال فعالیت است.«کریم زاده» مدیر واحد چرم و سالامبور سراوان هم  گفت: پوست مورد نیاز کارگاه از داخل استان و دیگر استان ها تهیه می شود که پس از انجام اقداماتی، به چرم تبدیل می شود و در اختیار کارگاه های تولیدی قرار می گیرد و مقداری از آن نیز به پاکستان صادر می شود.

وی تصریح کرد: برخی مواقع پوست دام سیستان به دیگر استان ها ارسال می شود و پس از نمک سوزشدن، همراه سایر پوست ها دوباره برگشت می شود.یک کارشناس امور دام گفت: در زمینه  فرآورده های دامی، صنایع تبدیلی فراوانی وجود دارد که می تواند اشتغال زایی و درآمدزایی خوبی داشته باشد.

«تقوی» افزود: از دام، می توان فرآورده های ارزشمندی از جمله دل، قلوه، فرآورده های دارویی و غیردارویی یا لوازم بهداشتی و آرایشی تهیه کرد که با توجه به بازارهای مصرف کشورهای همسایه می تواند به یک منبع درآمد خوب تبدیل شود.

این درحالی است که سیستان و بلوچستان با وجود دارابودن حدود ٧٧ هزار نفر شتر، براساس اعلام معاون امور دام جهادکشاورزی هنوز کشتارگاه ویژه این دام را ندارد و شترهای استان به صورت زنده به دیگر استان ها صادر می شود.