چاه نیمه های سیستان ،مستعد گردشگری اما ناشناخته

صفحه 06 ایران ، شماره سریال 17230 ، تاریخ انتشار 880117

علی اکبر راهدار

 

رهدار- حکیمی:چاه نیمه های دشت سیستان که ویژگی های منحصر به فردی دارد، یکی از مناطق مستعد گردشگری شرق کشور به شمار می رود اما با این وصف، به دلیل نبود امکانات کافی در این منطقه محروم، از این ظرفیت به نحو مطلوبی استفاده نمی شود به طوری که فرماندار زهک با اشاره به استقبال گردشگران از چاه نیمه های دشت سیستان گفت: چاه نیمه های سیستان و بلوچستان که از لحاظ ماهیت در نوع خود یک استثنا در کشور محسوب می شود بزرگ ترین مجتمع تفریحی شرق کشور به شمار می آید که هر سال و به ویژه در ایام نوروز، گردشگران زیادی را به سوی خود جذب می کند.در دشت سیستان و در حوالی شهرستان های زابل و زهک، ٣ گودال طبیعی وجود دارد و با پر آب شدن این گودال ها ٣ دریاچه طبیعی بزرگ به وجود می آید که در بیشتر مواقع سال ظرفیت زیادی هم دارد و بدین ترتیب این دریاچه های طبیعی که به چاه نیمه ها شهرت دارد به عنوان ذخیره آب دشت سیستان باعث رونق کشاورزی در این منطقه مستعد شده است که البته در کنار این ٣ چاه نیمه طبیعی، یک چاه نیمه مصنوعی که به چاه نیمه چهارم مشهور است در سال گذشته به بهره برداری رسید. این چاه نیمه ها که یکی از مناطق زیبا، بکر و جذاب شرق کشور محسوب می شود، از منابع اصلی تامین آب شرب زاهدان و آب شرب و کشاورزی منطقه سیستان شامل شهرستان های زابل، زهک و هیرمند به حساب می آید.در هر حال آب های فیروزه ای این مخازن بزرگ با تپه ها و درختچه های اطراف آن، مناظر دیدنی و چشم نوازی را به وجود آورده است که با کمی توجه و سرمایه گذاری، می تواند به یک منطقه بزرگ گردشگری در شرق کشور تبدیل شود. با این وجود، نبود امکانات مناسب از یک سو و معرفی نکردن این منطقه بکر و زیبا به گردشگران و به ویژه علاقه مندان به طبیعت از سوی دیگر، باعث شده است تا این دریاچه های طبیعی از لحاظ گردشگری توسعه پیدا نکنند به طوری که در حال حاضر بسیاری از مردم کشور، اطلاعات قابل توجهی از وجود این مخازن طبیعی آب در دشت سیستان ندارند و اغلب وقتی صحبت از چاه نیمه های زهک به میان می آید، وجود چند حلقه چاه پر آب در اذهان متصور می شود!این در حالی است که در سال های اخیر تلاش هایی نیز از سوی برخی سازمان ها برای سرمایه گذاری و استفاده از ظرفیت های این منطقه صورت گرفته اما این تلاش ها تاکنون کافی نبوده است و همچنان این چاه نیمه ها یک منطقه ناشناخته برای بسیاری از گردشگران محسوب می شود.با این وجود فرماندار شهرستان زهک از گسترش مجتمع پژوهشی، آموزشی، فرهنگی و تفریحی منطقه از ۶ هزار به ٩ هزار متر در کنار چاه نیمه های دشت سیستان در آینده نزدیک خبر داد و گفت: با کامل شدن این مجتمع، تحول عظیمی در این منطقه به وجود می آید.

«ضیایی» افزود: بزرگ ترین سد خاکی کشور با طول ١٩ کیلومتر که به چاه نیمه چهارم معروف است در سفر هیئت دولت به استان به بهره برداری رسید.وی تصریح کرد: مجتمع چاه نیمه با داشتن امکانات رفاهی مناسب، موزه تاریخ طبیعی استان، میدان های ورزشی، رصدخانه و آسمان نما، خارخانه های سنتی، پارک جنگلی، مزارع و باغ ها، نهالستان با تنوع گل های زینتی و دیدنی، باغ گیاهان دارویی، طرح های پژوهشی، باغ های انگور، پسته، خرما و مزارع پرورش شتر و شترمرغ که بسیاری از آن ها در حال حاضر به بهره برداری رسیده است می تواند شرایط مناسبی را برای آموزش، پژوهش و تفریح برای تمام ساکنان و همین طور مسافران و گردشگران فراهم کند.در کنار این ها قرار گرفتن ۴ سد استراتژیک دشت سیستان در این منطقه و تقریبا هم جوار با این مجتمع از دیگر توانمندی های این مجتمع فرهنگی و آموزشی و تفریحی است و در این میان، جریکه، کوهک، زهک و سیستان، سدهایی است که نقش حیاتی در منطقه سیستان دارد. «اسماعیل آسوده» یکی از بازدیدکنندگان این مجتمع گفت: روزانه تعداد زیادی خودرو وارد این مجتمع می شود که به نوعی خسارت هایی هم به آن مجتمع وارد می کند که نیاز است برای تامین بخشی از اعتبارات این مجموعه و گسترش آن از مسافران ورودی، مبالغی دریافت شود.«پودینه» یکی دیگر از شهروندان سیستانی که برای تفریح به همراه خانواده خود به این مجتمع آمده است گفت: برخی از شهروندان هنگام ورود به این مجتمع برای طبخ غذا و تهیه کباب، از درختان این مجتمع استفاده می کنند و با ایجاد آتش، خسارت هایی را به آن وارد می کنند بنابراین نیاز است از این کار ممانعت و برای تامین نیازهای مردم، مکان های خاصی در نظر گرفته شود.

یک کارشناس گردشگری نیز در این رابطه گفت: به منظور گسترش و رونق صنعت گردشگری نیاز است در این مجتمع مکان های رفاهی بیشتری احداث شود که ایجاد سایه بان یا آلاچیق در کنار ساحل آب های فیروزه ای و احداث هتل ها و رستوران ها در این منطقه، ضروری به نظر می رسد. «عبدالحسین محمدزاده نارویی» افزود: ایجاد بازارچه های متنوع و متفاوت در این مجموعه که بتواند صنایع دستی منطقه را برای معرفی فرهنگ و هنر منطقه به معرض نمایش بگذارد از دیگر نیازهای این مجتمع است.

یکی از استادان دانشگاه زاهدان نیز معتقد است: حضور بخش خصوصی در اداره این مجتمع به منظور تامین امکانات رفاهی با توجه به سیاست های دولت، می تواند تا حدود زیادی راهگشا باشد. «سعیدی مهر» افزود: بخش خصوصی با حضور خود در فعالیت های گردشگری، می تواند برخی آثار فرهنگی همچون آسیاب های بادی و خارخانه های سنتی را در معرض دید مردم بگذارد تا بدین شکل شاهد رونق صنعت گردشگری در این منطقه باشیم.

از سوی دیگر رودخانه هیرمند که پس از طی حدود ٧٠٠ کیلومتر در خاک افغانستان، وارد ایران می شود پس از گذر از سد کوهک، از شمال این مجموعه از وسط شهر زهک می گذرد و پس از طی حدود ١٩ کیلومتر بعد از سد «زهک» به سد سیستان می ریزد که در این میان می توان یک منطقه گردشگری بزرگ و زیبای دیگر را به طور مستقل از مجتمع چاه نیمه ها احداث کرد.رئیس اداره میراث فرهنگی و گردشگری زهک، آثار باستانی شناسایی شده این شهرستان را ١۶٠ اثر اعلام کرد و گفت: در ٣ سال اخیر، ۶۵ اثر در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است. «گنجعلی» افزود: زهک از معدود روستا هایی است که در ٣٠ سال اخیر از روستا به بخش، شهر و مرکز شهرستان ارتقا پیدا کرده است که این موضوع نشانگر ظرفیت و توانمندی این منطقه بوده و در این راستا نیاز است که همه مسئولان و مردم برای معرفی این منطقه گردشگری و حفاظت از آن تلاش کنند تا این منطقه مثل دهانه غلامان که تنها شهر کشف شده خشتی و گلی دوره هخامنشیان با قدمتی ٢ هزار و ۵٠٠ ساله است و شهرت جهانی دارد به گردشگران داخلی و خارجی معرفی شود تا بدین ترتیب به اقتصاد مردم منطقه، استان و کشور مساعدت شود.

 

 الگوی نادرست خانواده در مصرف دارو

صفحه 08 خانواده و سلامت ، شماره سریال 17230 ، تاریخ انتشار 880117

 

پدیده مصرف گرایی یکی از آفات امروز جامعه ایرانی است. به نظر می رسد خانواده ایرانی به تدریج مواردی چون قناعت، ساده زیستی و مناعت طبع را نادیده می گیرد و با ورود پدیده های وارداتی غربی اعم از پدیده های تکنولوژیکی یا فرهنگی، کم کم سنن و رسوم خود را به دست فراموشی می سپارد. هم اکنون کمتر رسم و سنتی را می توان در زندگی ایرانیان یافت که از هجوم مدرنیته، تجمل گرایی و تحول بنیان کن به دور مانده باشد. از خوراک و پوشاک گرفته تا شیوه زندگی و مراسم ازدواج و آداب و رسومی مانند سفره هفت سین و حتی دید و بازدید نوروز همه و همه دستخوش تغییر و تحولی جدی شده است که گاه هم سو با عقاید مذهبی و ارزش های جامعه ایرانی نیست و علاوه بر ایجاد شکاف در فرهنگ عمومی جامعه از اصل خود فاصله گرفته و به عاملی برای به زحمت افتادن اعضای خانواده تبدیل شده است.

پدیده مصرف گرایی در استفاده بیش از اندازه از دارو، منابع طبیعی و غذایی و اتلاف منابع طبیعی در تمامی ابعاد در جامعه ایرانی هویداست.

با توجه به نام گذاری سال جدید با عنوان «اصلاح الگوی مصرف» در کشور قصد داریم ابعاد مختلف این موضوع را بررسی کنیم. متاسفانه یکی از پدیده های ناگوار مصرف گرایی در استفاده بیش از اندازه دارو در کشور است. مصرف خودسرانه داروهای مسکن که بیش از چندین برابر استاندارد جهانی است و تجویز بی حد و اندازه دارو توسط برخی از پزشکان عمومی و متخصص، هم اکنون یکی از تهدیدات جدی است که سلامت جامعه را به خطر انداخته است.طبق آمارهای موجود ۵ تا ١٠ درصد داروها در کشور به طور خودسرانه مصرف می شود، در حالی که در دیگر کشورهای جهان این رقم ٢ تا ٣ درصد است.

به نظر می رسد ناآگاهی افراد جامعه نسبت به مصرف دارو و عوارض ناشی از آن مهم ترین علت مصرف بی رویه دارو باشد. به گفته دکتر واقفیمتخصص در امر دارو و به نقل از سلامت نیوز ، دارو مرز میان سم و غذاست و همان گونه که مصرف به جای دارو نجات بخش است، استعمال نابه جای آن می تواند صدمات جبران ناپذیری به فرد وارد کند. به گفته کارشناسان مصرف خودسرانه، بی رویه و بدون تجویز پزشک در جامعه علاوه بر ایجاد عوارض در فرد، هزینه های سنگینی را به نظام سلامت کشور وارد می کند.پیشتر وزارت بهداشت نسبت به مصرف بی رویه و بدون تجویز پزشک داروهای سرماخوردگی کودکان هشدار داده و از والدین خواسته بود نسبت به عوارض ناخواسته این داروها هوشیار باشند. به گفته کارشناسان، فرآورده های دارویی باید پس از معاینه دقیق کودک و با توجه به شرایط جسمی وی توسط پزشک تجویز شود و برای تنظیم مقدار داروی خورانده شده به کودک، باید از قاشق های مخصوص اندازه گیری دارو استفاده کرد. استفاده از قاشق های خانگی به دلیل استاندارد نبودن آن سلامت کودک را به شدت به خطر می اندازد. بنابراین داروهای کودکان علاوه بر این که باید توسط پزشک تجویز شود باید در نهایت دقت و حساسیت مصرف شود تا بهترین تاثیر را بر سلامت کودک بگذارد. هم چنین طی سالیان اخیر گرایش مردم به مصرف داروهای گیاهی افزایش یافته است و در چنین وضعیتی بسیاری افراد ناآگاهانه و با حدس و گمان و یا اطلاعات به دست آمده از اطرافیان خود، اقدام به خوددرمانی با داروهای گیاهی می کنند و دچار عوارض ناخواسته این داروها می شوند. متخصصان تاکید می کنند گیاهان دارویی به صورت دم کرده، جوشانده و... فقط باید از مکان های معتبر و مجاز تهیه و تحت نظر پزشک و داروساز مصرف شود.در همین راستا وزارت بهداشت اعلام کرد این وزارت خانه برنامه های گسترده ای برای اصلاح الگوی مصرف غیرمنطقی و بی رویه دارو دارد. رسول دیناروند گفت: در تمامی حوزه هایی که امکان سوءمصرف، مصرف غیرمنطقی، نابه جا و بی رویه دارو وجود دارد، اصلاحاتی صورت می گیرد.

به گفته دیناروند میانگین مصرف آنتی بیوتیک در کشور در مقایسه با کشورهای اروپایی بیش از حد نیاز است و در بسیاری موارد ضرورتی به تجویز و مصرف آنتی بیوتیک وجود ندارد و بیمار می تواند با استراحت و دیگر مراقبت های دارویی بهبود یابد. دیناروند در گفتگو با ایسنا یکی از دلایل مهم مصرف بیش از حد دارو در کشور را تجویز بی رویه دارو عنوان کرد و گفت: استفاده از دارو باید آخرین مرحله درمان بیماری باشد اما متاسفانه برخی پزشکان از همان ابتدا به تجویز دارو می اندیشند. به گفته وی هم اکنون مصرف آنتی بیوتیک در کشور به ٣ هزار میلیارد ریال در سال می رسد و حدود ١٣ درصد کل بازار دارویی کشور را تشکیل می دهد. هم چنین مصرف داروهای اعصاب و روان از نظر عددی بیشترین گروه دارویی را به خود اختصاص داده و این موضوع از جمله مباحث مهم در کشورهای در حال توسعه است.

 

 سنت های خوب اما فراموش شده

صفحه N04 سلامت (شمالی) ، شماره سریال 17230 ، تاریخ انتشار 880117

 

اغلب سنت های مردم ما خوب و پسندیده است. سنت هایی که ریشه در شرایط اجتماعی، فرهنگی و نیز مذهبمان دارد و طی سال های متمادی تکوین و تکامل یافته است. البته برخی از این سنت ها نیز با توجه به شرایط جامعه در دوره های گوناگون به مرور رنگ باخته است اما گاهی این رنگ باختن ها به قدری سریع اتفاق می افتد و عادت های جدید جایگزین می شود که گویی سنتی وجود نداشته است. از جمله این سنت ها می توان به حضور همه اعضای خانواده هنگام شام و ناهار در کنار سفره اشاره داشت.در گذشته ای نه چندان دور که تنها مرد نان آور خانواده بود و گرانی هم به شکل امروز وجود نداشت، مردان به کار بیرون از خانه اشتغال داشتند و زنان هم سرگرم امور خانه و بچه داری بودند، در نتیجه غروب نشده مردان به خانه باز می گشتند و در کنار اعضای خانواده دور هم بودند، به اتفاق به میهمانی می رفتند، با هم دور سفره می نشستند و ...اما تحولات چند دهه اخیر خواسته یا ناخواسته سبب بروز دگرگونی های بسیاری شده است. مردها با وجود این که ساعات زیادی کار می کنند حریف هزینه های زندگی نمی شوند، از این رو برخی زنان هم به کار بیرون از خانه روی آورده اند. آن ها به محض آن که پا به خانه می گذارند راهی آشپزخانه می شوند تا شامی تدارک ببینند.شرایط بچه ها بسیار ویژه است آن ها هم صبحانه خورده یا نخورده بی آن که روی پدر را ببینند راهی مدرسه می شوند ظهرها هم زمانی به خانه می رسند که مادر در خانه حضور ندارد یعنی غذای گرم برایشان مهیا نیست و شب ها هم مجبورند برای آن که صبح راحت تر از خواب برخیزند قبل از دیدار پدر به بستر بروند. تا صبح روز بعد این دور تسلسل تکرار شود.گویا چاره ای نیست. این نوع زندگی را خیلی ها برگزیده اند. به این ترتیب دیگر مجالی برای گفت و گو و ابراز احساسات باقی نمی ماند. فرصتی هم اگر حاصل شود پیرامون سر رسید اقساط و بدهی ها و شارژ ساختمان و ... است.البته اگر کمی واقع بینانه تر به خود و شرایطمان دقت کنیم متوجه می شویم که تقصیر خودمان است. انگار به عمد می خواهیم از زندگی لذت نبریم، آن قدر که کمیت و ظاهر زندگی برایمان اهمیت دارد از کیفیت آن غافلیم. روابط و مسئولیت هایمان در برابر یکدیگر را فراموش کرده ایم. آن قدر خسته و رنجوریم که توان محبت کردن نداریم، در حالی که محفل خانواده با محبت و حضوری پر نشاط، گرم و دلنشین می ماند.به راستی هر چه قدر هم که گرفتار باشیم و با تنگناهای اقتصادی دست و پنجه نرم کنیم باز هم می توانیم با برنامه ریزی درست و اصولی، شرایطی را برای بودن در کنار هم فراهم آوریم و کاری کنیم که حداقل هفته ای چند بار مجال نشست و برخاست صمیمانه اعضای خانواده فراهم شود. فراموش نکنیم که ما در برابر همدیگر مسئولیم اگر امروز عشق و محبت نکاریم فردا چه می خواهیم دور کنیم؟! ...