چه کسانی حجامت کنند

 

حجامت فقط یکی از روش های درمانی در طب سنتی است

کمتر کسی را می توان پیدا کرد که از تاثیر طب سنتی در حفظ سلامت و پیشگیری و درمان بسیاری از بیماری ها بی خبر باشد.

هم اکنون که عوارض داروهای شیمیایی بیش از گذشته روشن شده است،مصرف داروهای گیاهی و استفاده از روش های درمانی طب سنتی طرفداران زیادی پیدا کرده و طبیعی است که در این گیرودار سودجویان بیکار ننشینند و تلاش کنند در این بازار مکاره گیاهانی را تحت عنوان دارو و روش های غیربهداشتی را تحت عنوان شیوه درمانی به مردم ارائه دهند.

از این رو اطلاع رسانی در این باره وظیفه رسانه هاست تا سلامت مردم در این مسیر خطیر به خطر نیفتد. حجامت هم یکی از روش های طب سنتی است که سابقه چند هزار ساله دارد اما اطلاعات مردم نسبت به آن ناکافی است. به همین علت پای صحبت های یکی از استادان این شیوه درمانی نشستیم.

دکتر سیدمحمد سیادتی، عضو انجمن تحقیقات حجامت کشور، در این باره به خراسان می گوید: حجامت یکی از رفتارهای طبی است که ریشه در ۵ هزار سال قبل دارد. طبق مدارکی که به دست آمده، حدود ۳۵۰۰ سال قبل از میلاد مسیح از حجامت به عنوان یک رفتار درمانی استفاده می شده است. اسلام نیز حجامت را مورد تایید قرار داده است. در مکاتب طبی باستانی دنیا شاید مکتبی یافت نشود که به حجامت اشاره نکرده باشد. اشتباه رایج برخی از مردم این است که طب سنتی را مساوی با حجامت می دانند در حالی که حجامت یکی از رفتارهای طبی و یک روش درمانی در طب سنتی است که هم در حفظ سلامت و هم در درمان بیماری ها مورد استفاده قرار می گیرد.

انواع حجامت

حجامت پیشگیرانه که برای حفظ سلامت انجام می شود همان حجامتی است که توصیه می شود عموم مردم سالی ۲ بار آن را انجام دهند و بهترین زمان آن اوایل بهار و اول پاییز است که تغییر آب و هوا به صورت ناگهانی صورت می گیرد. اما حجامت درمانی منطبق بر اصول علمی است و توسط پزشک یک نوع حجامت خاص برای درمان بیماری انجام می شود. البته قبل از آن باید دانست که در طب سنتی در مرحله اول در مواجهه با بیماری باید به اصلاح شیوه زندگی پرداخت، در صورت برطرف نشدن بیماری باید به دارودرمانی از تجویز داروهای سبک تا ترکیبی پرداخت و سپس به اعمال دستی که یکی از آن ها حجامت است، اقدام کرد.

در طب اسلامی حجامت یکی از شاه کلیدهای درمان است. شاید به جرات بتوان گفت که در میان اعمال یدی بیشترین تاکید بر حجامت شده است. سیره پیامبر اکرم(ص) و ائمه اطهار(ع) نیز همین را نشان می دهد. به طور کلی براساس تشخیص پزشک و نوع بیماری، می توان حجامت را انجام داد. بسته به نوع بیماری، حجامت در نقاط مختلف بدن انجام می شود. علاوه بر حجامت بین دو کتف، حجامت چاربند، ساق پاها، پشت گوش، زیرچانه و سر در طب سنتی انجام می شود و چنانچه گفته شد کاربرد آن بسته به نوع بیماری است. دکتر سیادتی درباره انجام حجامت به صورت بهداشتی تاکید می کند:  حجامت به عنوان یک شیوه درمانی باید در محیطی صد در صد بهداشتی انجام بگیرد و تمام وسایل حجامت باید یکبار مصرف باشد. از طرفی باید طبق قوانین، زباله های بیمارستانی دفع شود. در وهله اول خود مردم باید نسبت به بهداشت مرکز مربوطه دقت نظر داشته باشند و در مراکزی که بهداشت رعایت نمی شود، حجامت نکنند و در مرحله دوم متولیان سلامت و بهداشت جامعه باید بر مراکز بهداشتی و درمانی نظارت داشته باشند.

چه کسانی حجامت کنند

بنابر آنچه در طب سنتی و اسلامی بر آن تاکید شده است، حجامت برای افرادی که دموی مزاج هستند و غلظت خونشان زیاد است، بسیار مفید می باشد. تجربه نشان داده که بهترین روش برای پیشگیری از آلرژی فصلی حجامت است، سکته مغزی و قلبی در بسیاری از موارد با انجام حجامت به تاخیر می افتد. گرفتگی عضلانی ناشی از انجام بعضی مشاغل هم از طریق حجامت برطرف می شود. البته ناگفته نماند که حجامت دو نوع خشک و تر دارد. حجامت تر همان است که خونگیری صورت می گیرد اما حجامت خشک در واقع بادکش است که نیاز به خونگیری ندارد. در طب سنتی اعتقاد بر این است که یکی از مهم ترین دلایل بروز بیماری ها، افزایش یک سری مواد مزاحم در بدن است. وقتی یک ماده مزاحم در عضوی از بدن تجمع پیدا کند، عملکرد آن عضو دچار اختلال می شود.

یکی از شیوه های درمانی این است که ماده مضر را از آن عضو به عضو غیرحساس تر منتقل و یا از بدن خارج کنیم. بهترین روش برای این کار بادکش یا همان حجامت خشک است. این روش برای درمان گرفتگی عضلانی، یبوست، برای تسریع حرکات روده، دردهای عضلانی و مفصلی، سردی اندام ها بسیار مفید است.دکتر سیادتی با اشاره به کاربردهای حجامت تر، توصیه می کند: سالی یک بار کودکان را برای درمان آلرژی حجامت کنید زیرا این نوع حجامت در کاهش شدت بیماری و رفع آن، بسیار موثر است.حجامت پیشگیرانه نیز در تنظیم سیستم ایمنی ، سیستم اعصاب و غدد درون ریز و کلیه سیستم های درونی بدن نقش اساسی دارد. البته نباید فراموش کرد که در برخی موارد حجامت با پرهیز همراه است مثل افرادی که دچار کم خونی هستند، خانم ها در دوره عادت ماهیانه، افرادی که ضعف شدید دارند و خانم های باردار در ماه های خاص که از حجامت نهی شده اند. به طور کلی گفته می شود حجامت زیر ۲ سال و بالای ۶۰ سال ممنوع است اما در طب اسلامی برای حجامت از نظر سنی محدودیتی آورده نشده است.

شیوه صحیح حجامت

نکته این جاست که پزشک درمانگر باید با تشخیص صحیح و شرایط مناسب حجامت را انجام دهد؛ زیرا هیچ شیوه درمانی بدون تشخیص صحیح انجام نمی شود. حجامت به هر حال یک شیوه تهاجمی است و باید توسط پزشک حاذق و با شناسایی دقیق بیمار و تحت شرایط بهداشتی انجام شود تا عوارض کمی دربرداشته باشد. گاه نیاز است که قبل از حجامت، اقدامات لازم برای آماده سازی فرد انجام شود. در طب سنتی به این مواد «منزج» می گویند. این موارد ممکن است تغذیه ای یا دارویی باشد که سیستم بدن و خون را برای حجامت و یا عملیات دیگر یداوی آماده می کند، به عنوان مثال کسانی که دارای «امتلاح» هستند باید «منزج» مصرف کنند. بدن چنین افرادی پر از مواد زاید و سخت است و بهتر است قبل از حجامت، خونشان آماده شود. عوارض حجامت بسته به مهارت درمانگر متفاوت است. اگر تیغ ها عمیق زده شود ممکن است عارضه پوستی به وجود آورد و استفاده ازوسایل غیراستریل به عفونت منجر می شود. اگر خون زیاده از حد گرفته شود ممکن است فرد دچار ضعف یا بی حالی شود، به همین دلیل است که توصیه می کنیم افراد قبل از حجامت آیین نامه حجامت را بخوانند و حتما به مراکز بهداشتی مراجعه کنند.