روانشناسی رنگ در قرآن

عنوان تحقیق: محققان: عصمت خدری علی اکبررهدار دبیرستان نسترن1 آموزش وپرورش ناحیه2زاهدان فهرست مطالب 1.چکیده..............................................................................3 2..مقدمه..............................................................................5 3..پیدایش واهمیت رنگ ها………..………….………........7 4..رنگ وارتباط....................................................................7 5..روانشناسی رنگ ها درتصویر……………….…………...8 6..تاثیر وتاثر رنگ ها...........................................................10 7..نتیجه گیری....................................................................18 8..منابع و ماخذ....................................................................19 چکیده در قرآن پیرامون رنگ مطالب جالب و بی نظیری آمده است که نشانگر عمیق بودن مسائل مطرح شده در این کتاب مقدس است. از جمله در ایرادات بنی اسرائیلی که قوم بنی اسرائیل از موسی (ع) میگرفتند میتوان اشاره کرد. خداوند به پیامبر بنی اسرائیل وحی صریح و قاطع میفرستد که باید گاوی را ذبح کنند.بنی اسرائیل که زیر بار ذبح گاو نمیرفتند مدام بهانه هایی را مطرح میکردند.از جمله اینکه این گاو باید پیر باشد یا جوان؟ از کار افتاده باشد یا کاری باشد؟ چه رنگی باشد و غیره...پیامبر هم از طریق وحی به آنان جواب میداد تا اینکه سرانجام وصف کاملی از آن بدست داد و به این بهانه های بنی اسرائیلی خاتمه داد. آنچه به بحث حاضر ارتباط دارد آیه 69 سوره بقره است که در میانه گیر ودار پاسخ دهی به بهانه های بنی اسرائیلی است. گفتند از پروردگارت بخواه برای ما روشن کند که رنگ آن چیست؟گفت او میفرماید آن گاوی زرد ا ست که رنگش زرد روشن است {و} بینندگان را شاد میکند. امروزه روانشناسان به ارزش روانی رنگهای گوناگون توجه کرده و در آنها تحقیق دارند.مثلا رنگ اتاق و اثاثیه آسایشگاههای روانی را زرد روشن میگیرند.زیرا این رنگ را شاد کننده یافته اند که میتواند اثر آرامش دهنده و تسکین دهنده بر اعصاب و روان بیماران حساس و زود رنج دارد.البته این تاثیر فقط بر بیماران روانی نیست و بر همه انسانها چنین تاثیری دارد. چیزی که مسلم است این است که این بینش و برداشت راجع به رنگها و این رنگ خص در فرهنگ زمانه وحی و نزول قرآن نمیگنجد و فقط وحی الهی توانسته است بیش از یک هزار سال بر پژوهش علمی رنگها سبقت بگیرد. از روزگاران بسیار دور ، رنگ ها همواره پیرامون بشر را احاطه کرده و وی را تحت نفوذ خود در آورده اند .به نظر می رسد که ادراک پیچیده انسان جزئی از وظایف پوسته مغزی ( کرتکس) است که بخش پیشرفته تر مغز را تشکیل می دهد. واکنش های ناشی از مشاهده و تجزیه رنگ ممکن است به درونی ترین مراکز بدن منتقل شده ، از آنجا به مراکز اصلی روانی ، ذهنی و عاطفی تاثیر می گذارد. مقدمه زندگی بشر از بدو خلقت تحت تاثیر دو عامل مهم شب و روز بوده است. انسان با مشاهده علامت شب (تاریکی) به سر پناه خود روی می‌آورد و با آشکار شدن صبح و روشنایی به سوی تلاش و فعالیت می‌شتابد. خدای متعال از دو عامل فوق به عنوان نعمتی بزرگ یاد می‌کند و در کنار سایر نعمتهایش می‌فرماید:"و جعلنا اللیل لباسا و جعلنا النهار معاشا" (یعنی شب را برای شما پوششی قرار دادیم و روز را برای معاش شما قرار دادیم.) این عملکرد فطری در انسان بیانگر این است که انسان ناخودآگاه تحت تاثیر رنگها قرار می‌گیرد و با کشیده شدن پرده آبی تیره بر آسمان احساس نیاز به استراحت و آرامش در او به وجود می‌آید؛ و با طلوع صبح و آشکار شدن نور و روشنایی زرد رنگ به انسان نیروی تکاپو و فعالیت دست می‌دهد. بنابراین پیشینه شناخت رنگها و احساس نیاز به آنها به صورت تکوینی در خلقت وجود داشته است. از این رو خداوند رنگها را صفت مشترک بین موجودات اعم از زنده و غیر زنده قرار داده و می‌فرماید: "آیا ندیدی که خدا باران را از آسمان فرود آورد و با آن انواع میوه‌های گوناگون و رنگارنگ پدید آورد و در زمین کوهها و طرق زیاد و اصناف و رنگهای مختلف سفید، سرخ، سیاه خلق فرمود و از اصناف انسان (مرد و زن) و اجناس حیوانات نیز به همین گونه مختلف آفرید". خداوند متعادل در آیه مذکور به وسیله رنگها و تنواع موجودات جاندار و بی‌جان توجه انسان را به مساله توحید جلب می‌کند تا نشانگر این باشد که چگونه از آب بی‌رنگ صدها هزاران رنگ پدید آورده و از عناصر محدود و معین موجودات کاملا متنوع و زیبا را آفریده است. جهت تبیین شگفتی رنگها، به خواص آنها از منظر آیات و روایات اشاره می‌کنیم. رنگ در قرآن در قرآن پیرامون رنگ مطالب جالب و بی نظیری آمده است که نشانگر عمیق بودن مسائل مطرح شده در این کتاب مقدس است. از جمله در ایرادات بنی اسرائیلی که قوم بنی اسرائیل از موسی (ع) میگرفتند میتوان اشاره کرد. خداوند به پیامبر بنی اسرائیل وحی صریح و قاطع میفرستد که باید گاوی را ذبح کنند.بنی اسرائیل که زیر بار ذبح گاو نمیرفتند مدام بهانه هایی را مطرح میکردند.از جمله اینکه این گاو باید پیر باشد یا جوان؟ از کار افتاده باشد یا کاری باشد؟ چه رنگی باشد و غیره...پیامبر هم از طریق وحی به آنان جواب میداد تا اینکه سرانجام وصف کاملی از آن بدست داد و به این بهانه های بنی اسرائیلی خاتمه داد. آنچه به بحث حاضر ارتباط دارد آیه 69 سوره بقره است که در میانه گیر ودار پاسخ دهی به بهانه های بنی اسرائیلی است. گفتند از پروردگارت بخواه برای ما روشن کند که رنگ آن چیست؟گفت او میفرماید آن گاوی زرد ا ست که رنگش زرد روشن است {و} بینندگان را شاد میکند. بحث ما پیرامون همین رنگ زرد روشن است که بینندگان را شاد میکند.همه ما به حس و عیان بعضی گاوها یا اشیائ زرد خوشرنگ را دیده ایم که دیدن آنها حال و حالت خوشی را در انسان ایجاد میکند. برای مثال رنگ سفید را نشانه صلح و صفا و تسلیم میشمارند و سیاه را نشانه عزا یا وقار چنانکه شعار عباسیان رنگ سیاه بود.یا رنگ سبز را نشانه معصومیت می انگاشتند (چنانکه شعار بنی هاشم یا سادات بود)یا سرخ که نشانه خونخواهی و انقلابیگری بود. این مساله را از دو جنبه میتوان بررسی کرد یکی سمبولیسم رنگها یا نمادپردازی و معنای کنایی رنگها و دیگری روانشناسی رنگها که مورد بررسی ما روانشناسی رنگها می باشد. از زمانی که قرآن رنگ زرد روشن را شاد کننده نامیده تا زمانی که روانشناسی رنگها مورد بحث علمی قرار گرفت بیش از 12 یا 13 قرن گذشته است. امروزه روانشناسان به ارزش روانی رنگهای گوناگون توجه کرده و در آنها تحقیق دارند.مثلا رنگ اتاق و اثاثیه آسایشگاههای روانی را زرد روشن میگیرند.زیرا این رنگ را شاد کننده یافته اند که میتواند اثر آرامش دهنده و تسکین دهنده بر اعصاب و روان بیماران حساس و زود رنج دارد.البته این تاثیر فقط بر بیماران روانی نیست و بر همه انسانها چنین تاثیری دارد. چیزی که مسلم است این است که این بینش و برداشت راجع به رنگها و این رنگ خص در فرهنگ زمانه وحی و نزول قرآن نمیگنجد و فقط وحی الهی توانسته است بیش از یک هزار سال بر پژوهش علمی رنگها سبقت بگیرد. پیدایش و اهمیت رنگ ها تا پیش از قرن نوزدهم ، فقط تعدادی رنگ و مواد رنگی شناخته شده بودند که بیشتر آنها ریشه آلی داشتند . گران نیز بودند ، به طوری که استفاده از پارچه های رنگی و مواد تزئینی فقط در انحصار ثروت مندان بود . صدها هزار حلزون زندگی را از دست دادند تا امپراطور روم بتواند ردای بنفش خود را به تن کند ، در حالی مه رعایای او ناگزیر بودند به پوشیدن پارچه های پنبه ای یا کتانی ساده ، پوست یا پشم حیوانات بسنده کنند . رنگ و ارتباط مشهور است که اسکیموها ، برای رنگ سفید هفده لغت به کار می برند با این هفده لغت ، شرایط بارش و حالات بخصوص برف را که در زندگی مشکل آنها نقش اساسی دارد ، توصیف نموده اند .در فرهنگ مختلف ، رنگها معانی مختلف پیدا می کنند . مثلا در ژاپن یک گل میخک صد پر نشان مرگ است و در چین کلاه سبز به معنای خیانت یک زن به شوهرش معنی می دهد .رنگ چراغ های راهنمائی ، مطلب ویژه ای را بیان می کند . رنگ قرمز به عنوان سمبل خطر و رنگی گرم و آبی یا سبز به عنوان سمبل سکون و آرامش و رنگی سرد شناخته می شود . این گونه شناسائی رنگ ها یک قرار داد است . قرار دادی که امروزه در اغلب کشورهای جهان محترم شمرده می شود . اما باید توجه داشت ، شاید این بیان در کشوری با فرهنگ بخصوص صادق نباشد .« مثلا در چین درخشانترین رنگ ها به امپراتور یا « فرزند خدا » اختصاص داشت . هیچ کس نمی توانست جامه زرد بر تن کند . رنگ زرد نشانه فراست و روشنی افکار متعالی و والا بود .نیز هنگامی که چینی ها در مراسم عزا جامه سفید بر تن می کنند ، نشانه آن است که متوفی به قلمرو خلوص و بهشت عروج کرده است . رنگ سفید به مفهوم یک اندوه شخصی نیست بلکه نشانه ای برای هدایت مردگان به سوی کمال می باشد ؛ و بدین خاطر چینی ها جامه سفید به تن می کنند.»اگر یک سری معانی رنگ ها در اینجا ذکر شد و می شود ، منظور مفاهیم مسلط و همه پذیری است که در اکثر کشورهای جهان به یک صورت بکار گرفته می شود فرهنگ های ابتدائی با کلمه رنگ اشنایی چندانی نداشته اند. روان شناسی رنگ ها در ارتباط تصویری این روزها روان شناسی رنگ برای روان شناسان بالینی ، مشاوران امور ازدواج ، پزشکان ، مهندسان معماری ، روان کاو ها ، جرم شناسان ، کارشناسان تعلیم و تربیت و صاحبان سرمایه و تولید کنندگان مهمتر شده است . شاید هنگامی که از روان شناسی رنگ در بازریابی ، هتلداری و تجارت سخن به میان می آید ، ارزش واقعی آن آشکارتر می شود .برای کشف دخالت نا محسوس این علم در امور تجاری سایر کشورها ، کافی است برانیم هیچ جعبه شکلاتی را سبز مطلق نمی بینیم ، این جور جعبه ها ، معمولا قرمز یا آبی اند یا یک تولید کننده شکر می داند که نباید محصول خود را در بسته سبز رنگ عرضه کند . درحالی که زیبائی های یک شیشه دهن گشاد قهوه ای رنگ حاوی شکر مدت ها درقفسه می ماند تا به فروش برسد .به خاطر همین ملاحظات است که یک تولید کننده باید تحقیق نماید تا مطمئن شود که ما خریداران ، جنس او را بر کالاهای مشابه ترجیح می دهیم . اگر محصول او شکر باشد ، در این صورت او می داند که باید شکر خود را در یک بسته بندی آبی رنگ و یا حداقل دارای یک زمینه آبی عرضه کند و به هیچ وجه از رنگ سبز استفاده نکند . ولی به احتمال زیاد دلیل انرا نمی دانند . دلیللش این است که احساس فیزیولوژی انسان در رابطه با رنگ آبی « شیرینی » است . از سوی دیگر رنگ سبز یک احساس گس را در انسان پدید می آورد . دیواره داخلی هیچ هواپیمائی زرد شبرنگی نیست . سمبل فروشگاه های معروف مواد غذائی ، ترکیبی از رنگ های سرخ و طلائی است . کسی دیوار بیمارستان های خصوصی را قرمز نمی کند یا ماشین های مدل بالایی که در تبلیغات از آنها استفاده می شود ، معمولا نقره ای یا سیاه و براقند . رنگ – ارتباط تصویری انسان اگر به قول نجم الدین رازی هر آدمی نوری داشته باشد که به گذشت سالها و طی مراتب کمال تغییر کند ، پس می شود رنگ آدم ها را هم باور کرد . هر آدمی رنگی دارد . بعضی آبی اند ، بعضی ها قرمز . آدم می تواند سبز باشد ، قهوه ای ، فیروزه ای ، خاکستری ، سیاه یا طلائی . این رنگی ها صبح ها از کنار هم می گذرند و آنقدر بی هیچ و پوچ میدوند که رنگ شان می پرد ، همه چیز را جا می گذارند ، حتی از رنگ مورد علاقه شان هم یادشان نمی آید ، چه رسد بازی محبوبشان ، قصه هایی که زمانی با آنها به خواب می رفتند و هزار و یک خاطره دیگر . متخصصان معماری داخلی و گرافیست ها گاهی تمایل دارند از رنگ های ذهنی مورد علاقه خود بهره گیرند .این گرایش در مواردی که یک قضاوت ذهنی در برابر قضاوتی دیگر قرار می گیرد ، باعث ایجاد بحث و سوء تفاهم می شود . برای حل بسیاری از مسایل ، جنبه هایی عینی وجود دارند که مقدم بر اولویتهای ذهنی می باشند . مثلا یک فروشگاه گوشت را باید در مایه های سبز روشن و آبی – سبز رنگ آمیزی نمود تا گوشتهای مختلف تازه تر به نظر برسند .یا هنرمند تبلیغاتی می داند که در بطری که حاوی شربت است باید از رنگی شیرین ( برای مثال قرمز آلبالوئی و ... ) استفاده کند و از رنگی که طعم گس دارد ( برای مثال سبز ، سبز – آبی و....) استفاده نکند یا در پوستری که برای کارخانه ماکارونی زده می شود نباید از نقطه های آبی رنگ برای این کار استفاده کند . زیرا این حالات رنگ و فرم با موضوع مغایرت دارد .کالایی که رنگ روشن و درخشان دارد نباید در معرض دید خریدار قرار گیرد زیرا ممکن است اثرات نیرومند پدیده همزمانی را به دنبال داشته باشد . پس یک طراح باید از مبانی کلی رنگ و فرم آشنایی کامل داشته باشد . او باید بتواند رنگ ها و مکمل های لازم را کشف نماید . تاثیر و تاثر رنگها بر انسان از روزگاران بسیار دور ، رنگ ها همواره پیرامون بشر را احاطه کرده و وی را تحت نفوذ خود در آورده اند .به نظر می رسد که ادراک پیچیده انسان جزئی از وظایف پوسته مغزی ( کرتکس) است که بخش پیشرفته تر مغز را تشکیل می دهد. واکنش های ناشی از مشاهده و تجزیه رنگ ممکن است به درونی ترین مراکز بدن منتقل شده ، از آنجا به مراکز اصلی روانی ، ذهنی و عاطفی تاثیر می گذارد . بازرگانی ، مهمانانی رابرای شام دعوت کرد . مهمانان به هنگام ورود بوی اشتها آور غذا را که از آشپز خانه متصاعد بود استشمام کرده و همگی مشتاقانه منتظر شام بودند . وقتی این جمع شادان به دور میز آراسته از انواع غذاها نشستند ، میزبان آپارتمان را غرق در نور قرمز کرد . در نور قرمز گوشت ها اشتها آور جلوه کرد ، اما اسفناج سیاه و سیب زمینی ها قرمز روشن شدند ، پیش از آنکه مهمانان از حیرت به خود آیند ، نور قرمز به نور آبی تبدیل شد ، کباب منظره گندیده به خود گرفت ، و سیب زمینی ها کپک زده به نظر رسید . همه مهمانان یکباره اشتهای خود را از دست دادند ، اما وقتی نور زرد تابیده شد و رنگ نوشابه ارغوانی به رنگ زشت روغن کرچک تبدیل شد ، عده ای از بانوان نازک طبع برخاسته و به شتاب اتاق را ترک کردند. اگر چه همه میدانستند که این تغییرات فقط به دلیل تغییر رنگ نور است ، اما با وجود این کسی به فکر خوردن نبود . میزبان با خنده دوباره نور سفید را روشن کرد ، بزودی روحیه شاد قبلی به مجلس بازگشت . حال چه کسی میتواند در مورد تاثیر عمیق رنگ بر روی انسان شک و تردید وادارد ؛ چه از این تاثیر آگاهی داشته باشیم یا خیر ! بعضی از تاثیراتی که رنگها در انسان میگذارند عبارتند از: سرخ معمولا اشتها را تحریک می کند و در رستوران ها و اتاق های غذا خوری رنگی مفید است.زرد ، رنگی چشم گیر است ، به همین دلیل برای علامت گذاری راهروها و تالارها مورد استفاده قرار می گیرد.آبـی :ملکه با شکوه دنیا !!!مرا در آبی واگذار گنبد کبود اسرار تور ا می نماید . ( گوته )همانطور که میدانیم رنگ های سرد معمولا احساس آرامش ، آسودگی و صلح را به ارمغان میآورند. لیست زیر مشخصه هایی از رنگ ها را که هنگام طراحی باید مدنظر داشته باشید بیان میکند: 1- رنگ ها اثر زیادی روی احساسات ما در 90 ثانیه اول دیدن میگذارند . 2- اثر رنگ میتواند بیننده را ترغیب به خرید یک جنس از شما کند. 3- رنگ ها رفتار ما را در برابر یک موضوع فقط تشدید نمیکنند ، بلکه اثر خود را کاملا در رفتار ما نشان میدهند . 4- اثر گذاری رنگ در فرهنگ های مختلف گوناگون است ! 5- هر رنگ به تنهایی یک پیام مخصوص به چشم بیننده میفرستد .به قول مک لوهان ، رسانه همان پیام است ! مروری مجدد بر روان شناسی رنگ ها به طور کل ، رنگ ها دارای خصیصه های خاصی هستند که در زیر به بخشی از این مولفه های موجود در رنگ ها اشاره شده است : • سفید : اشاره دارد به صداقت ، پاکیزگی ، صمیمیت ، ملایمت و معاصر بود ن چیزی . سفید بهترین رنگ برای بک گراند های وب است . در تجارت سفید رنگ خستگی گیر و انرژی بخش است . • سیاه : اشاره دارد به ظرافت ، قدرت ، دلیری ، شهامت ، فریبندگی ، شیطان ، مهارت و باستان . مشکی برای رنگ متن روی یک پس زمینه روشن ایده آل است. این رنگ بعنوان رنگ پس زمینه چشم را خسته میکند . • قرمز : توانایی ، هیجان ، احساسات شدید ، سرعت ، خطر و تهاجم . این رنگ از بیننده توجه به خود را طلب میکند . در تجارت بمعنی وام و بدهی است . این رنگ شدید ترین رنگ احساس است و ضربان قلب و تنفس را تسریع میکند . • آبی : امنیت ، اعتماد ، مسئولیت پذیری ، سرما ، ایمان ، وفاداری ، وابستگی وجاه و جلال . آبی دومین رنگ عوام پسند است . در تجارت بمعنای ضمانت مالی است . • سبز : تندرستی ، فراوانی ، حاصلخیزی ، آزادی ، شفا و بهبودی ، طبیعت ، پیشرفت ، حسادت و خونسردی . در تجارت بیانگر مقام و ثروت است. این رنگ در چشم ها راحت تر از همه دیده میشود . • قهوه ای : تاثیر گذاری ، متانت ، توانگری مالی و کمک کننده بودن . قهوه ای رنگ کره خاکی ماست و در طبیعت بسیار فراوان است . • خاکستری : صمیمیت زیاد ، اعتبار و نفوذ و عملی بودن . در تجارت بمعنای سنت گرایی است . • صورتی : ملایمت ، شیرینی ، ظرافت و زنانگی ، خوب بودن ، بی گناهی و پرورش کودک . • بنفش : وقار ، معنویت ، شاهانه بودن ، عیش و نعمت ، دارایی ، اعتبار و نفوذ ، سوگواری و مهارت . در تجارت بزرگ نشان دادن است . بنفش طرفداری از سبک های هنرمندانه است • نارنجی : سرزندگی و شوخی ، لذت و خوشگذرانی ، تعادل گرمایی ، تشویق کردن ، چالاکی و نیرو ، تحمل و بلند همتی . • زرد : نور خورشید ، گرمی ، خوشی ، نامردی ، ترسویی و حسادت . در تجارت درخواست از نوع روشنفکرانه است و برای تاکید نیز خوب است . زرد باعث افزایش تمرکز شده ، سوخت و ساز را زیاد میکند و سخت ترین رنگ برای چشم هاست . • طلایی : نشانگر گران بودن و پرستیژ است . • نقره ای : سرما ، علمی بودن و اعتبار و پرستیژ است . خواص رنگ سبز در قرآن کریم، از میان همه رنگها به رنگ سبز به عنوان رنگ لباس بهشتیان معرفی شده است: "ویلبسون شباباًَ خضراً من سندس و استبرق" لباسهای سبز حریر و دیبا بپوشند. مسرّت بخشی و شادآورد بودن اگر آب مایه حیات است، رنگ سبز نشانگر طراوت و زندگی می‌باشد چرا که طبیعت با این رنگ لباس حیات به تن می‌کند. خداوند متعال این شگفتی را به صورت زیبا ترسیم کرده و می‌فرماید: "و جعلنا من الماء کل شیء حی"یعنی به وسیله آب هر چیزی را زنده قرار دادیم. "فاخرجنا به نبات کل شیء فاخرجنا منه حقیراء" ‌به وسیله آب هر گونه گیاه برآوردیم و از آن گیاه جوانه سبزی خارج ساختیم. رنگ سبز، رنگ گیاهان وطبیعت است و خداوند آنها را مظهر مسرت و شادی معرفی می‌کند: "فأنبتنا به حدائق ذات بهجة" پس به وسیله آب باغهای بهجت انگیز رویانیدیم. در تعریف بهجت آورده که البهجة حسن اللون و ظهور السرور فیه" بهجت بهترین رنگ است و شادی و نشاط در آن ظهور دارد. امام صادق علیه السلام در بیان خاصیت رنگ سبز می‌فرماید:"سه چیز غم و غصه را از بین می برد 1- آب 2- رنگ سبز 3- خوشرویی. * تقویت تحمل پذیری و صبر امروزه علم با گذشت قرنهای متمادی خاصیت تقویت تحمل پذیری این رنگ را اثبات کرده است. دانشمندان جهت اثبات این امر آزمایشی را به شرح زیر بر روی کارگران انجام دادند. کارگران را به دو گروه تقسیم کردند، به گروه اول صندوقهای سبز و به گروه دوم صندوقهای سیاه رنگ جهت حمل دادند. کسانی که صندوقهای سبز را حمل می‌کردند بدون هیچ گونه شکایتی با صبر و حوصله کار خود را به اتمام رسانند، ولی حمل کنندگان صندوقهای سیاه هموزن با صندوقهای سبز از خستگی زیاد، کمردرد، ناراحتی کلیه و ... شکایت می‌کردند. علاوه بر اینکه این رنگ بر سلامتی روح انسان تاثیر دارد، بر رشد و سلامتی جسم نیز موثر است. یافته‌های دانشمندان با توجه به یافته‌های دانشمندان می‌توان به موارد زیر به عنوان فواید دیگر سبز اشاره کرد. تسکین درد میگرن، از بین بردن بی‌خوابی، پایین آوردن فشار خون، درمان یا تسکین بعضی از بیماریهای عصبی، بالابردن ادراک. خواص مثبت این رنگ تا زمانی است که از 200 لوکس تجاوز نکند، بنابراین رنگ سبز گیاهان بهترین و معتدل ترین نوع این رنگ است، و تمام خواص فوق را دارد. خواص رنگ قرمز !!حرارت بخشی و فعال بودن خداوند متعال در قرآن کریم، از رنگ قرمز به عنوان رنگ کوهها در جاده‌های پر پیچ و خم کوهستانی تعبیر آورده و می‌فرماید: برخی از کوهها دارای خطوط سفید و سرخ به رنگها مختلف آفریدیم. که با اندکی تامل در آیه فوق به ‌جایگاه رنگ قرمز در علم زمین شناسی پی می‌بریم زیرا کوههای سرخ رنگ منبع عظیم آتشفشانی هستند و مدام در حالت تلاطم می‌باشند. که نماد اصلی این کوهها، گرم و فعال بودن آنها است به همین علت در اثر تغییرات جغرافیایی شروع به فوران می‌کنند و در آیه37 سوره الرحمن نیز در سرخی دگرگونیهای صفحه آسمان به هنگام قیامت به این رنگ تشبیه شده است با این بیان که "پس آنگاه که آسمان شکافته شوند مانند چرمی سرخ وگلگون گردد.." "فاذا انشفت السماء فکانت وردة کالدهان" که کلمه "وردة" در این آیه به معنای گل سرخ تداعی کننده سرخی آسمان در هنگام قیامت است. که وجه شبه این تشبیه همان گرم بودن و فعال بودن زیاد است. تحریک کنندکی امام باقر علیه السلام از پدر بزرگوارشان نقل می‌کنند: "ایشان لباسی از جنس خز به پنجاه دینار خریدند و نیز لباسی قرمز رنگ از مصر خریده بودند و از آن دو استفاده می‌کرد و می‌فرمودند: " زیورهایی که خدا برای بندگانش پدید آورده و-نیز- روزیهای پاکیزه را چه کسی حرام گردانیده؟... آیه 32سوره اعراف" و نیز در حدیث دیگر از امام صادق علیه السلام نقل شده است که : "ایشان را در روپوشی قرمز رنگ مشاهده می‌کنند و از این پوشش امام علیه السلام تعجب می‌کنند امام آیه فوق را تلاوت کرده، می‌فرمایند: "هیچ اشکالی در پوشیدن چنین لباسی نیست". رمز و راز نهی از رنگ قرمز در جمع با دقت در احادیث مذکور و احادیث دیگر با چنین مضامینی استفاده می‌شود که ائمه علیهم السلام از این نوع لباسها در معرض عموم استفاده نمی‌کردند. بلکه در وقت و جای مخصوص از آنها بهره‌مند می‌شدند. چرا که، اگر غیر از این بود افراد با دیدن آنها در چنین پوشششی تعجب نمی‌کردند بلکه آن را عادی تلقی می‌کردند. از جمله امام صادق علیه السلام می‌فرماید: پوشیدن رنگ قرمز و استفاده از آن جز در عروسی و سایر مواقع مکروه است. حکم بن عقبه از امام صادق علیه السلام نقل می‌کند: "وقتی به حضور امام رسیدم ایشان را در منزلی مزین در حالی که لباس تازه و روپوشی رنگین به تن داشت مشاهده کردم. امام علیه السلام فرمود:"در مورد رفتار من چه می گویی؟ گفتم شما را در پوشش جوانان لاابالی دیدم امام فرمود: ای حکم "زیورهایی که خدا برای بندگانش پدید آورده و-نیز- روزیهای پاکیزه را چه کسی حرام گردانیده؟... آیه 32سوره اعراف" این منزلی را که می‌بینی منزل همسرم است و من به زمان عروسی نزدیک هستم و خانه مرا خودت می‌شناسی". و همچنین روایت است که دو نفر به سوی پیامبر صلی‌الله علیه و آله می‌روند و ایشان را در عبایی سرخ رنگ مشاهده می‌کنند آنها به پیامبر صلی‌الله علیه و آله عرض می‌کنند: ما تو را جوانمرد می‌پنداشتیم، پیامبر صلی‌الله علیه و آله فرمودند: من، فرزندانم و برادرم همه جوانمردیم". که اگر در احادیث مذکور دقت نظر شود، معلوم می شود که ائمه معصومین علیهم السلام با عملکرد خود می‌خواستند بیان کنند که استفاده از رنگ قرمز به خاطر خاصیت تحریک کنندگی شدیدش در منزل و در نزد همسر خوب و ممدوح است. اما از طرفی دیگر نیز به خاطر همین صفتش و تاثیرات منفی ناشی از این ویژگی بویژه در بین افراد مجرد که باعث انگشت‌نما شدن و ایجاد مشکلات روحی و روانی از جمله زمینه فساد می‌گردد، هر چند ما چنین هدفی نداشته باشیم به همین دلیل استفاده از آن در عموم به خصوص در میان نامحرم نهی شده است. نتیجه گیری امروزه روانشناسان به ارزش روانی رنگهای گوناگون توجه کرده و در آنها تحقیق دارند.مثلا رنگ اتاق و اثاثیه آسایشگاههای روانی را زرد روشن میگیرند.زیرا این رنگ را شاد کننده یافته اند که میتواند اثر آرامش دهنده و تسکین دهنده بر اعصاب و روان بیماران حساس و زود رنج دارد.البته این تاثیر فقط بر بیماران روانی نیست و بر همه انسانها چنین تاثیری دارد. چیزی که مسلم است این است که این بینش و برداشت راجع به رنگها و این رنگ خص در فرهنگ زمانه وحی و نزول قرآن نمیگنجد و فقط وحی الهی توانسته است بیش از یک هزار سال بر پژوهش علمی رنگها سبقت بگیرد. بعضی از تاثیراتی که رنگها در انسان میگذارند عبارتند از: سرخ معمولا اشتها را تحریک می کند و در رستوران ها و اتاق های غذا خوری رنگی مفید است.زرد ، رنگی چشم گیر است ، به همین دلیل برای علامت گذاری راهروها و تالارها مورداستفاده قرار می گیرد.آبـی :ملکه با شکوه دنیا !!!مرا در آبی واگذار گنبد کبود اسرار تور ا می نماید . ( گوته )همانطور که میدانیم رنگ های سرد معمولا احساس آرامش ، آسودگی و صلح را به ارمغان میآورند منابع وماخذ 1.نقاشی ونوشته های کودکان-کاوه دادش زاده 2.کاربرد تست ترسیم خانواده(نقاشی)/ترجمه:دکتردادستان-دکتر منصور 3. روانشناسی نقاشی کودکان,نگارش:فرحنازمختاری 4. تاریخ هنر ایران وجهان: فرهاد گشایش 5. نقاشی کودکان ومفاهیم آن/نویسنده:آنا اولیوریو فراریترجمه:عبدالرضا صرافان 6.نقاشی برای دانش آموزان/ترجمه:مرضیه قره داغی قرقشه 7.مقدمه ای برروانشناسی نقاشی کودکان /ترجمه :عباس مخبر 8.فصلنامه هنر پاییز1382_شماره57

/ 0 نظر / 12 بازدید