اصول خبر نویسی

در عصر جدید اطلاع رسانی و سرعت در آن بسیار اهمیت دارد در زمانه ای که به عصر انفجار اطلاعات معروف است رسانه ای موفق است که بتواند با سرعت و دقت کامل وقایع را منعکس نماید. کارشناسان علم ارتباطات خبر را به دو گروه : معمولی  و تازه ها تقسیم کرده اند.

 

 

اصول خبر نویسی

در عصر جدید اطلاع رسانی و سرعت در آن بسیار اهمیت دارد در زمانه ای که به عصر انفجار اطلاعات معروف است رسانه ای موفق است که بتواند با سرعت و دقت کامل وقایع را منعکس نماید. کارشناسان علم ارتباطات خبر را به دو گروه : معمولی  و تازه ها تقسیم کرده اند.

البته ارائه تعریف جامع و کاملی از خبر تقریباً دشوار است و هر کدام از اندیشمندان در حوزه خبر و اطلاع رسانی بنا به ذوق و اندیشه خود تعریفی از خبر را ارائه نموده اند. بنابراین خبر دارای مفهومی شناور است.

تعاریف خبر:

v            هر عمل و اندیشه واقعی که برای عده زیادی از مردم جالب باشد و به آن توجه کنند

v            هر موضوع جالب روز که برای خوانندگان یا شنوندگان منتشر شود.

v            خبر گزارش مناسب ، خلاصه و دقیق یک رویداد است.

v            خبر نقل ساده و خالص وقایع جاری روزانه است.

v            خبر گزارش بی طرفانه ، دقیق و عینی از یک رویداد است.

جمع بندی: خبر گزارش عینی و بی طرفانه وقایع و رویداد هاست که دارای یک یا چند ارزش خبری است.

مفاهیم اساسی در خبر نویسی:

درستی خبر

روشنی خبر

جامعیت خبر

الف) درستی خبر:

یکی از مسئولیت های مهم خبر نویسی و روزنامه نگاری ارائه اطلاعات درست به مخاطبان است . اطمینان از درستی مطالب نوشته شده از ضروریات حرفه خبرنگاری یا روزنامه نگاری است . همیشه خبرنگار باید وقایع را آنطور که اتفاق افتاده منتقل نماید نه آنطور که دوست دارد اتفاق افتاده باشد.

ب) روشنی خبر:

خبر باید با صراحت و روشنی تنظیم شود . خبرنگاری که از یک رویداد خبر تهیه میکند اگر نتواند اطلاعات خود را به زبان ساده بیان کند نمی تواند در کار خود موفق باشد. اصطلاحات حقوقی، فنی ، پزشکی و ... باید طوری نوشته شود که فهم مطلب برای همگان آسان باشد. عوامل متعددی منجر به ابهام خبر می شود که تعدادی از آنها از اختیار خبر نگار خارج است. هنر خبرنگار در این است که بتواند اطلاعات صحیح را در زمانی کم بدست آورد و آن را تنظیم کند.

مهمترین عاملی که باعث ابهام خبری می شود  اینست که خبر نگار موضوع خبر را درک نکرده باشد.   

ج)جامعیت خبر:

خبر باید جامع و کامل باشد و به پرسش هایی که برای مخاطبان به وجود می آید پاسخ دهد بدین منظور خبر نگار باید به پرسشهای مربوط به عناصر خبر پاسخ دهد، لذا خبر نگار باید خود را به جای مخاطب گذاشته و پس از تنظیم خبر مجدداً آن را ارزیابی کند و به پرسش هایی که برای خودش مطرح می شود به درستی پاسخ دهد.

عناصر خبری

برای شناخت عناصر خبر هنگام وقوع یک رویداد برای خبر نگار شش پرسش مطرح می شود که پاسخ های این شش پرسش تعیین کننده عناصر خبری خواهد بود:

 

1.      کِی یا چه کسی

2.      کجا

3.      کَی یا چه وقت

4.      چه یا چه چیزی

5.      چرا

6.      چگونه

 

 1. کِی یا چه کسی

در هر رویدادی به طور طبیعی افراد شناخته شده یا ناشناس نقش اصلی را بر عهده دارند. در حوادث طبیعی مثل سیل ، زلزله، طوفان  و ... نقش اصلی به عهده آنهاست.

2.کجا

یعنی محل وقوع رویداد- محل وقوع رویداد در بیشتر خبرها برای مخاطبان خبر و حتی خبرنگاران اهمیت فراوانی دارد در اکثر موارد یک رویداد شهری یا مملکتی نسبت به یک رویداد خارجی اهمیت بیشتری دارد و ارزش خبری آن برای مخاطبان مهمتر است.

3.  کَی یا چه وقت

ذکر زمان در بیان اخبار و رویدادها برای اخباری که در مدت زمان کوتاهی رخ داده اند به خبرتازگی می بخشد. در مورد رویدادهایی که زمان بیشتری از وقوع آن می گذرد ذکر زمان فقط آن را مستند میکند. هر چند که متعقدند در مواقعی که مدتی از وقوع یک رویداد گذشته ذکر زمان چندان ضروری نیست اما از آنجائیکه امروزه خبر بعنوان داده های ارزشمندی برای محققان مطرح شده ذکر زمان رویداد در این گونه اخبار ضروری به نظر   می رسد.

4. چه یا چه چیزی

عنصر چه در میان عناصر خبری ماهیت رویداد را بیان میکند. همیشه برای مخاطبان این سؤال اساسی مطرح است که خبر به چه چیزی مربوط است.(یک حادثه رانندگی، مسابقه ورزشی، یک اختراع ، یک موفقیت یا شکست) البته به طور طبیعی حوادث و رویدادهای زندگی بشری مثل حلقه هایی به هم متصل هستند.

5. چرا

چرا در خبر علت و دلیل یا انگیزه وقوع یک رویداد خبری را بیان میکند. مثلاً هنگام وقوع یک قتل نخستین پرسش برای مخاطبان این است که چرا این قتل به وقوع پیوسته. توجه داشته باشیم که در برخی موارد دستیابی به پاسخ چرا در وقوع یک رویداد ممکن است به مدت زمان طولانی نیاز داشته باشد.

 6. چگونه

عنصر چگونه نحوه چگونگی وقوع رویداد را بیان میکند.در واقع عنصر چگونه عنصر توصیفی و روایی ماجراست. در بسیاری مواقع خبرنگاران از چگونگی به وجود آمدن یک رویداد پس از مشاهده محل وقوع رویداد آگاهی نسبتاً کاملی به دست می آورند هرچند ممکن است در برخی از موارد تا مدتها نتوانند به آن دست پیدا کنند. معمولاً عنصر چرا و چگونه هنگام تهیه گزارش های تحلیلی و تشریحی بیشتر از سایر موارد استفاده می شود زیرا در این موارد خبرنگار زمان بیشتری را برای دلیل، انگیزه و یا علت وقوع رویداد در اختیار دارد.

حال عناصر فوق را با ذکر یک مثال بیشتر توضیح میدهیم:

مثال: در چند روز اخیر طوفان شدید، زندگی مردم را در جنوب شرقی برزیل مختل کرد. روز گذشته امدادگران در این منطقه      پسر بچه ای را که 15 ساعت زیر گل و لای مدفون شده بود بیرون کشیدند، طوفان و رانش زمین باعث شده بود که خانه این        پسر بچه زیر گل و لای مدفون شود که در جریان این حادثه 5 برادر وی جان باختند.

1.      چه کسی : مردم برزیل . یک پسر بچه و 5 برادر وی

2.      چه چیزی : مختل شدن زندگی

3.      کجا : جنوب شرق برزیل

4.      چه وقت : در چند روز اخیر

5.      چرا : در اثر طوفان شدید

6.      چگونه : طوفان و رانش زمین باعث شد که خانه یک پسر بچه زیر گل و لای مدفون شود

عناصر خبری در ساختمان خبر

هر خبر نگار هنگام مشاهده یک رویداد یا پدیده یا کسب یک خبر خام برای آماده سازی و پردازش آن باید مشخص کند کدام یک از اطلاعاتی را که در دست دارد از اهمیت بیشتر و کدام یک از اهمیت کمتری برخوردار است. شناخت اطلاعات به خبرنگارکمک میکند تا بتواند زاویه مناسبی برای مشاهده و ثبت خبر بدست آورد. خبر نگار مثل فیلمبرداری است که دوربین در دست دارد و می خواهد به شیوه ای از صحنه فیلم برداری کند که تمامی صحنه پیش روی بیننده یا خواننده یا شنونده خبری قابل تجسم و مشاهده باشد. بدیهی است که دسترسی به پاسخ شش عنصر خبری میدان و عمق دید خبرنگار را بهتر تعیین میکند.

ارزش های خبری

ارزش های خبری به خبر هویت می بخشد یعنی ساختار خبر را تشکیل میدهند. تمام تلاش یک خبرنگار با تجربه این است که ارزشهای خبری را شناسایی و منعکس کند. نکته مهم در ارزشهای خبری اینست که ارزشهای خبری ساخته و پرداخته ذهن خبرنگار نیستند بلکه در دل رویداد قرار دارند. هر رویدادی دارای یک یا چند ارزش خبری است که این ارزشها رگه های اصلی خبر را تشکیل میدهند پس می توانیم بگوییم ارزشهای خبری معیارهایی هستند که به تنهایی یا با ترکیب یکدیگر یک رویداد را می سازند و در ماهیت خود رویداد وجود دارند.

خصوصیت مهم ارزش های خبری اینست که علاوه بر اینکه خبرنگار را در شناخت و فهم خبر کمک میکند در تهیه و تنظیم خبر نیز او را یاری می دهند و به عنوان معیاری برای ارزیابی رویدادها مورد استفاده قرار می گیرند. در یک جمله می توان گفت :

"  ارزش های خبری معیار گزینش اخبارند ، هر خبری که دارای ارزشهای خبری بیشتر و مناسب تری باشد قابلیت بیشتری برای تنظیم و پخش دارد "

البته ارزشهای خبری در دل رویداد قرار دارند نه در شم خبرنگار، ولی خبرنگار به کشف ارزشهای خبری کمک میکند. همانگونه که خبرنگار از میان هزاران خبر فقط تعداد اندکی را برای انتشار و رساندن به مخاطبان  قابل ارزش گذاری می دانند. این اخبار وقتی هم منتشر می شوند خوانندگان آنها را دسته بندی میکنند، برخی را نمی خوانند و دور می ریزند، ولی برخی را می خوانند و حتی حفظ میکنند تا به دیگران منتقل کنند. فراموش نکنیم هر خبرنگاری قبل از خبرنگار شدن، خواننده یک روزنامه یا مخاطب رادیو و تلویزیون بوده است همانگونه که خبرنگاران دست به گزینش اخبار می زنند مخاطبان نیز این حق را برای خود محفوظ می دانند. کاملاً روشن است که بهترین خبرها خبرهایی هستند که ارزش های مشترک خبرنگاران و مخاطبان آنها بیشتر باشد.

1.        ارزشهای خبری عبارتند از :

2.       دربرگیری

3.      شهرت

4.      تضادها و اختلاف ها و برخوردها

5.      استثناء و شگفتی

6.      بزرگی و فراوانی یا آمار و ارقام

7.      مجاورت ( معنوی- جغرافیایی)

8.      تازگی

1) دربرگیری

یک رویداد وقتی دارای ارزش دربرگیری است که در تعداد زیادی از افراد جامعه در زمان حال یا آینده تأثیرداشته باشد. این دربرگیری ممکن است برای افراد دارای نفع مادی یا معنوی و یا ضرر مادی و معنوی باشد. البته مهم نیست که این تأثیر مثبت باشد یا منفی، مستقیم باشد یا غیر مستقیم. ( مثلاً خبر صدور کارت شناسایی ملی تقریباً برای همه افراد جامعه مهم است بنابراین دربرگیری فراوانی دارد.)

2) شهرت

هر شخص حقیقی یا حقوقی که به خاطر شغل و فعالیتش در جامعه شناخته شده باشد اخبارش دارای ارزش شهرت است. البته این شهرت می تواند مثبت یا منفی باشد. ساستمداران، ورزشکاران و هنرپیشگان دارای شهرت مثبت هستند ولی آدمهای جنایتکار دارای شهرت منفی هستند. بدیهی است که خبر مرگ یک فرد عادی و غیر مشهور با مرگ  یک فرد مشهور ارزش خبری یکسانی ندارند.

یکی از نکات مهم در خبر نویسی شناخت میزان شهرت افرادی است که خبر را پیرامون آنها تنظیم میکنیم. بطور کلی بهترین معیار برای اینکه بدانیم فردی دارای شهرت هست یا نه آنست که اگر نام او را نزد مخاطبان ببریم آنها بتوانند تصویری را از او در ذهن خود مجسم کنند.در مورد افراد مشهور در خبرها بعضی اوقات نام و نام خانوادگی و برخی موارد نام حقوقی او را ذکر میکنند ولی در مورد افراد عادی معمولاً نام و نام خانوادگی ، سن و شغل او را نیز می آورند. ( مثال : رئیس جمهور کشورمان صبح امروز وارد پکن شد.)

3) تضادها، اختلاف ها و برخوردها

رویدادهایی که حاوی برخورد و اختلاف و درگیری هستند. اختلاف و درگیری  میان افراد، گروه ها، احزاب، ملتها و دولتها و یا درگیری میان انسان با حیوان و یا درگیری انسان با طبیعت و ماشین است.

معمولاً برخورد و اختلاف را به دو دسته تقسیم میکنند:

                  v         برخورد فیزیکی

                  v         برخورد فکری(سیاسی، قومی، ایدئولوژیک)

برخورد فیزیکی : زلزله و طوفان : درگیری انسان با طبیعت- تصادف: درگیری انسان با ماشین- جنگ میان دولتها

برخورد فکری : ممکن است حاصل برخورد آراء و نظریات دو دانشمند پیرامون یک مسئله علمی و یا برخورد سیاسی، قومی و ایدئولوژیک میان دو یا چند نفر در قالب های انفرادی، گروهی، حزبی و یا دولتی باشد. مثل جنگ سرد بین آمریکا و شوروی که در واقع نوعی برخورد فکری بود نه برخورد جسمانی و جنگ.

4) استثناء و شگفتی

وقایع و رویدادهای نادر و کمیاب همواره باعث شگفتی انسانها می شوند زیرا وقوع چنین رویدیی برخلاف انتظار طبیعی انسانهاست حتی برخی وقایع که چندان نادر و کمیاب نیستند نوع وقوع آن ممکن است باعث شگفتی و حیرت مخاطبان شود. اختراعات، اکتشافات و اعمال غیر مترقبه افراد همیشه دارای ارزش و اهمیت شگفتی ، حیرت و استثناء در اخبار است.

5) بزرگی، فراوانی، آمار و ارقام

ذکر آمار و ارقام در اخبار به خبر ارزش بزرگی تعداد و مقدار می بخشد. فرقی نمی کند که این ارقام مربوط به چه چیزی است، هر اندازه که تعداد ارقام بزرگتر باشد چون فراگیری بیشتری دارد ارزش خبری بیشتری پیدا میکند. این ارقام ممکن است بیانگر تعداد نفرات کشته یا زخمی، قبول شده یا مردود شده، میزان بودجه و ... باشد.

مثال: 70% مردم دنیا از ناراحتی کمر رنج می برند.

  6) مجاورت ( معنوی – جغرافیایی)

دوری و نزدیکی افراد از محل وقوع یک رویداد، میزان مجاورت آن رویداد را در خبر مشخص میکند. واقعه ای که در نزدیکی محل زندگی شما رخ داده است نسبت به واقعه ای که در آن سوی شهر رخ میدهد دارای ارزش خبری بیشتری است. معمولاً مخاطبان ترجیح میدهند ابتدا از خبرهای محله و شهر و کشور خود یا کشورهای همجوار یا کشورهای که با آنها دارای عقاید مشترکی هستند کسب اطلاع کنند.

مثال مجاورت جغرافیایی: مردم عراق برای انتخاب رئیس جمهور فردا پای صندوق های رأی می روند.

مثال مجاورت معنوی: حزب الله لبنان 22 کرسی مجلس این کشور را بدست آورد.

7) تازگی

هر خبری که مدت زمان کمتری از وقوع آن می گذرد تازگی بیشتری دارد. ارزش تازگی یا زمان وقوع رویداد تازه یا دانستن اینکه رویداد در چه وقت به وقوع پیوسته در جهان رقابتهای خبری اهمیت ویژه ای دارد. رویدادی که امروز اتفاق می افتد اگر همین امروز گزارش نشود ارزش خود را از دست میدهد. هر وسیله ارتباطی که خبری را زودتر پخش کند از ارزش خبر استفاده کرده است        ( دقت و سرعت)مثال : دقایقی پیش کنفرانس کشورهای اسلامی در تهران گشایش یافت.

سبک های تنظیم خبر

 

Ø       سبک هرم وارونه

Ø       سبک تاریخی

Ø       سبک تاریخی به همراه لید

Ø       سبک پایان شگفت انگیز

Ø       سبک بازگشت تاریخی

Ø       سبک دایره ای

Ø       سبک سناریویی

Ø            سبک تشریحی

 

سبک هرم وارونه

در سبک هرم وارونه قاعدد هرم حاوی جذابترین و در بسیاری از مواقع حاوی مهمترین بخش خبر است و نوک آن یا بخش انتهایی حاوی بی اهمیت ترین بخشای خبر است. در واقع در سبک هرم وارونه مطالب با توجه به میزان اهمیت آنها از بالا به پایین تنظیم     می شود. این سبک یکی از پرکاربردترین سبکهای خبرنویسی در مطبوعات، رادیو و تلویزیون است. در سبک هرم وارونه لید نویسی بسیار اهمیت دارد زیراچکیده مهمترین مطالب خبری رویداد در ابتدای خبر و کم ارزش ترین مطلب در انتهای خبر نوشته می شود. بر این اساس مطالب هر پاراگراف ازخبر با توجه به اهمیت و ارزش آنان از بالا به پایین تنظیم می شود.

ترتیب ارائه مطالب در سبک هرم وارونه بسیار اهمیت دارد به خصوص در خبرهایی که موضوع خبر چند بخش است و هر بخش نیز بخش های فرعی مربوط به خود را داراست. بنابراین در چنین مواقعی در نگارش مطالب بعد از لید باید نکته را در نظر داشت که چند پاراگراف بعد از لید توضیحات بیشتری را راجع به همان مطالب اصلی لید ارائه میدهد و پس از این توضیحات مطالب مهم بعدی روشن می شود. یعنی اینکه پس از آنکه لید خبر را نوشتیم مطلب یا پاراگراف بعدی باید در رابطه با لید باشد. مثال زیر مطلب را بهتر روشن میکند :

مثال: فرض کنید وزیر جهاد سازندگی در سخنرانی خود در زمینه مسائلی مثل آبخیزداری، وام، جاده سازی، ساخت مسکن روستایی و خرید گوشت صحبت کرده است. چنانچه بنظر خبرنگار سخنان وزیر جهادکشاورزی در مورد "وام"  از ارزش بیشتری برخوردار باشد آن را در لید می آورد. در این صورت باید توضیحات وزیر جهادکشاورزی در مورد وام که شامل نحوه ثبت نام، ضمانت پرداخت، نحوه قسط بندی و یا بازپرداخت وام است به ترتیب اهمیت بعد از لید خبر ذکر گردد. و اگر مثلاً مطلب مهم بعدی ساخت مسکن روستایی باشد بعد از مطالب مربوط به وام آورده شود.

توضیح: وزیر جهاد کشاورزی در جلسه مطبوعاتی خود از پرداخت وام به روستائیان خبر داد. وزیر جهاد کشاورزی افزود: روستائیانی که تا کنون وام دریافت نکرده اند می توانند با همرا داشتن کپی شناسنامه و کارت ملی و همچنین معرفی نامه از شورای اسلامی روستا به بانک کشاورزی مراجعه نمایند.

وی گفت : سقف وام پرداختی به روستائیان 20 میلیون ریال و باز پرداخت آن 200 هزار ریال در هر ماه می باشد.

مزایای سبک هرم وارونه

  • چون خبر بر اساس اولویت و مطالب مهم دسته بندی شده است مخاطب به راحتی تصمیم می گیرد که به ادامه خبر توجه کند و یا از آن صرفنظر کند.
  • تنظیم کردن آن برای خبر نگار آسانتر است
  • نخستین جمله خبر را می توان به عنوان خلاصه خبر استفاده کرد
  • انتخاب خبرها برای سردبیران آسانتر است
  • در لید چکیده مهمترین مطالب ارائه می شود
  • از نظر خواننده زمان کمتری برای دریافت مهمترین مطلب لازم است
  • حس کنجکاوی خواننده را از جنبه نیاز خبری فوراً ارضاء میکند
  • خواننده را خسته نمی کند.
  • از لحاظ تصحیح ،تیتر نویسی و ماکت بندی کار را ساده میکند.

معایب سبک  هرم  وارونه

  • در بسیاری از موارد از آنجائیکه در لید چکیده مطالب بیان می شود و اطلاعات جدیدی دوباره به مخاطب عرضه نمی شود احتمال دارد مخاطب از توجه به دنباله خبر خودداری کند.
  • در بعضی موارد مخصوصاً در خبرهای طولانی ممکن است آنچه در لید گفته شده دوباره در متن تکرار شود
  • اعمال نظر خبرنگار در برجسته کردن مطالب بیشتر از سایر سبک هاست
  • در مواردی ممکن است به علت خلاصه شدن مطالب یا حذف مطالبی توسط سردبیر، برخی از اطلاعات از متن خبر حذف شود.
  • در مطالبی که دارای ارزش خبری یکسان هستند  انتخاب مهمترین بخش برای خبرنگار کار دشواری است

کاربرد سبک هرم وارونه

سبک هرم وارونه در مطالب خبری روز مانند مصاحبه، سخنرانی ، سمینار و حوادث غیر جنایی و ... کاربرد دارد.

سبک  تاریخی

یکی از قدیمی ترین روش های تنظیم خبر است که با گذشت سالها هنوز هم جاذبه های خاص خود را داراست و مورد توجه خبرنگاران است. در سبک تاریخی درست مثل کتابهای قصه، مطالب خبری به ترتیب زمان  و  وقوع آورده می شوند.

در سبک تاریخی بر خلاف سبک هرم وارونه مطالب به همان صورتی که به لحاظ زمانی تحقق یا فته اند در قالب خبر ارائه می شوند. در این سبک خبرنگار به داوری نمی پردازد و کاری ندارد که کدام بخش مهمتر است بنابراین در سبک تاریخی تا حدودی از اعمال نظر خبرنگار جلوگیری می شود و بر خلاف سبک هرم وارونه مطالب به شکلی کاملتر ارائه می شود البته سبک تاریخی هم    لید خاص خود را دارد که در ابتدای خبر قرار می گیرد. سبک تاریخی برای گزارش مطالب خبری روز مناسب نیست ولی در تهیهگزارش های تحقیقی می تواند استفاده شود. این سبک در روزنامه ها فقط برای گزارش حوادث جنایی که ذکر جزئیات آن برای خواننده ها جذاب است کاربرد دارد اما در نشریات هفتگی استفاده از سبک تاریخی بیشتر است چون خوانندگان هفته نامه ها و ماهنامه ها فرصت بیشتری برای مطالب این گونه نشریات دارند. در نظر داشته باشید که عمرروزنامه یک نصف روز یا حداکثر یکروز است ولی عمر هفته نامه و ماهنامه بیش از چند روز و چند هفته است.

مزایای سبک تاریخی

¨      مطالب بطور کامل بیان می شود و جزئیات از قلم نمی افتد.

¨      چون رویدادها بر اساس ارزش زمانی وقوع تنظیم می شوند دخل و تصرف خبرنگار در برجسته کردن مطالب خیلی کمتر است.

معایب سبک تاریخی

¬     باید وقت بیشتری را در مقایسه با سبک هرم وارونه صرف خواندن خبری کرد که به این شیوه تهیه شده است.

¬     خواننده را خسته میکند.  چون طولانی است ترغیب خواننده یا مخاطب به خواندن ادامه مطلب کم می شود

¬     به خاطر طولانی بودن مشکل تراکم مطلب وجود دارد

¬     زمان بیشتری برای رسیدن به مهمترین مطلب خبر لازم است

¬     صفحه بندی و تهیه ماکت در این شیوه دشوارتر از سبک هرم وارونه است

¬     خبری که به سبک تاریخی تنظیم گردد در روزنامه ها جای بیشتری را در صفحات می طلبد و در رادیو و تلویزیون هم زمان بیشتری را به خود اختصاص میدهد که چندان مطلوب نظر رسانه ها نیست.

سبک تاریخی به همراه لید

این سبک تلفیقی از دو سبک هرم وارونه و سبک تاریخی است و مخصوص پوشش دادن خبرهای شهری و حادثه ای است .کاستی های سبک تاریخی به خصوص نیاز به زمان بیشتر برای دریافت مهمترین مطلب خبری، خبرنگاران را وا داشت تا برای رفع این اشکال

پس از نوشتن خبر به شیوه تاریخی یک لید خبری نیز در ابتدای آن بنویسند. در سبک تاریخی همراه با لید ابتدا چکیده مهمترین مطلب در لید خبر قرار می گیرد و آنگاه رویداد به همان صورتی که در طول زمان اتفاق افتاده نوشته می شود.

مزایا و کاستی های سبک تاریخی همراه با لید

همان مزایا و کاستی های سبک تاریخی را دارد با این تفاوت  که با وجود لید در این سبک خواننده فوراً به اصل مطلب می رسد و حتی می تواند با دستیابی به اصل مطلب بقیه ماجرا را پیگیری کند.

کاربرد سبک تاریخی همراه با لید

همان کاربردهای سبک تاریخی است فقط کافی است که یک لید خبری به ابتدای سبک تاریخی اضافه کنیم.

سبک بازگشت تاریخی

در شیوه تنظیم خبر به سبک بازگشت تاریخی خبرنگار بر عکس سبک تاریخی عمل میکند به این معنا که اگر رویدادهای خبری در سبک تاریخی از ابتدا تا انتها نوشته شود در سبک بازگشت تاریخی وقایع به ترتیب از انتهای وقوع به سمت ابتدای شروع واقعه و در نظمی برعکس زمان نوشته می شود.

مثال :

ساعت 5 بامداد امروز در میدان انقلاب تهران طناب دار بر گردن مردی افتاد که 3 زن بیگناه را یکسال پیش به قتل رسانده بود.

هزاران نفر در میدان انقلاب تهران شاهد مراسم اعدام آقای ..... بودند.

آقای .... در آخرین جلسه دادگاه که 6 ماه پیش برگزار شد به قتل 3 زن بیگناه در فروردین ماه امسال اعتراف کرد

قاتل یکسال پیش به قصد سرقت وارد خانه ای شد اما با بیداری مادر و دو دخترش و فریاد آنها روبرو شد

برق چاقوی قاتل در سیاهی شب صدای فریادها را خاموش کرد و او هراسان از محل دور شد

همانگونه که در مثال فوق مشاهده می شود انتهای ماجرا که اعدام آقای .... است در ابتدای خبر آمده است و ابتدای رویداد در پایان خبر نقل شده است.

مزایای سبک بازگشت تاریخی

دستیابی به آخرین اخبار در لید خبر است

معایب سبک بازگشت تاریخی

آنست که مخاطب نمیداند مهمترین قسمت خبر در کدام پاراگراف است زیرا در اینگونه اخبار لزوماً اولین یا آخرین بند خبر مهمترین بند آن به حساب نمی آید.

کاربرد سبک بازگشت تاریخی

کاربرد این سبک برای خبرنگاران محدودیت خاصی ندارد ولی بیشتر در خبرهایی که طول ماجرا از نظر زمانی بیشتر از دیگر خبرهاست تنظیم خبر به سبک بازگشت تاریخی برای مخاطبان جذابیت بیشتری دارد.

سبک پایان شگفت انگیز

علاقه ای که خوانندگان، بینندگان و شنوندگان اخبار به گره گشایی پایان اخبار دارای شگفتی و ندرت دارند باعث شده است که خبرنگاران  نیز در این گونه اخبار پس از ارائه توضیحات و پیچیدگی رویداد در آخرین پاراگراف راز را بگشایند. این سبک از سبکهای شیرین خبر نویسی است در این روش قفل ماجرا در پایان خبر باز  می شود و خواننده را شگفت زده میکند.

سبک پایان شگفت انگیز بیشتر مخصوص خبرهایی است که از چاشنی شگفتی و ندرت برخوردارند و روزنامه نگار برای آنکه این چاشنی را کاملاً آشکار کند از این سبک استفاده میکند. توجه داشته باشیم که رویدادهای طولانی نباید در این قالب عرضه شوند.

مثال:

یک زن 45 ساله که 6 سال مبتلا به دل درد بود از این معضل نجات یافت. خانم بهاری 6 سال پیش به علت ناراحتی طحال تحت عمل جراحی قرار گرفت و از آن پس تا کنون از درد شکم رنج می برد. این بیمار هر ماه یکبار به بیمارستان مراجعه میکرد و پزشکان دارویی را برای او تجویز میکردند. این بیمار برای معالجه به بیمارستان آذر مراجعه کرد و پس از عکسبرداری مشخص شد که 6 سال پیش هنگام عمل جراحی یکعدد قیچی در شکم او باقی مانده است که آنرا بیرون آوردند و از این درد راحت شد.

 مزایای سبک پایان شگفت انگیز

ü      جذابیت از جمله مزایای اصلی سبک پایان شگفت انگیز است به همین سبب بسیاری از مخاطبان طالب چنین اخباری هستند

ü      خلاصه بودن خبر نیز از مزایای این سبک به شمار می آید.

معایب سبک پایان شگفت انگیز

o       در سبک پایان شگفت انگیز به علت خلاصه بودن خبر بسیاری از جزئیات خبر که حتی ممکن است برای مخاطب         مهم باشد حذف می شوند.

o       نحوه تنظیم خبر چون بر اساس سلیقه و هنر خبرنگار است ممکن است بسیاری از سلیقه ها و نیازهای خوانندگان خبر  نادیده گرفته شود.

کاربرد سبک پایان شگفت انگیز

برای اخبار کوتاه و شگفت انگیز سبک مناسبی است بنابراین شرط تنظیم این خبر داشتن خصوصیت ندرت ، کمیابی و شگفتی است.

سبک سناریویی

گاهی بر حسب موضوع و توانمندی خبرنگار اخبار به شیوه ای ابتکاری و خلاقانه که توجه خواننده را نیز جلب میکند تنظیم میشود. در این سبک خبرنگاران اخباری را که دارای تصاویر جذاب هستند مانند فیلمنامه های سینمایی، سکانس بندی میکنند و هر سکانس را به یک صحنه از رویداد اختصاص می دهند. خبرنگارانی که می خواهند اخبار را به سبک سناریویی تنظیم کنند باید بر شیوه فیلم نامه نویسی تسلط داشته باشند.

مثال: چوپانی که می خواست هنرپیشه شود.

سادگی مرد روستایی کار دستش داد، چوپان ساده دل بازیگر که نشد هیچ، گوسفندهایش را هم دزدیدند.

روز-خارجی-یک روستا- ظهر یکروز نه چندان سرد پاییزی چوپان قزوینی در گوشه ای آرام نشسته بود و برای 150 گوسفندش نی می زد که یک کامیون از راه رسید. چهار مرد از کامیون پیاده شدند و به طرف مرد چوپان رفتند و بعد از سلام و احوالپرسی خود را معرفی کردند: ما فیلمساز هستیم، برای یکی از فیلم های خود می خواهیم از شما استفاده کنیم. مرد چوپان خوشحال پیشنهاد آنها را پذیرفت : ای بابا ما که قابل نیستیم ارباب هر چه بفرمایند در خدمتتان هستیم. کارگردان ماجرای فیلم را برای مرد چوپان تعریف کرد: شما مشغول نی زدن هستید که چهار نفر از راه می رسند و گوسفندهایتان را به زور سوار کامیون میکنندو فراری می شوند آنوقت شما باید دنبال کایون بدوید و فریاد بزنید : آی دزد  آی دزد

چهار مرد رفتند که صحنه را آماده کنند، دوربین ها را سر جایشان کار گذاشتند، گوسفندها را یکجا جمع کردند، همه چیز فراهم شد. مرد چوپان شروع کرد به نی زدن چهار مرد سوار بر کامیون از راه رسیدند و با چوپان درگیر شدند و گوسفندها را سوار کامیون کردند و فرار کردند و چوپان هم فریاد زد : آی دزد  آی دزد و دنبال کامیون شروع به دویدن کرد. چند لحظه گذشت تازه چوپان ساده دل متوجه شد که چهار مرد گوسفندهایش را دزدیده اندو تمام ماجرای فیلمسازی دروغ بوده است.

روز-داخلی-اداره آگاهی- مرد چوپان بلافاصله به اداره آگاهی رفت و مأموران را در جریان قرار داد، مأموران آگاهی پس از .......

همانطور  که در خبر فوق مشخص است می توان بر اساس این خبر یک فیلم تهیه کرد یعنی خبر به گونه ای نوشته شده که قابلیت تبدیل شدن به یک فیلم را داراست.

مزیت سبک سناریویی

ارائه تصاویر جذاب و دیدنی از سبک رویداد است.   

معایب سبک سناریویی

حذف صحنه های غیر تصویری از سناریوی خبری که خبرنگار تنظیم میکند ایراد اصلی این سبک ذکر شده است.

کاربرد سبک سناریویی

اخباری را که قابلیت تنظیم به شیوه نمایشنامه یا فیلمنامه سینمایی را دارند می توان در این سبک خبری تنظیم کرد.

سبک دایره ای

این سبک همانطور که از نامش پیداست به صورت دایره ای نوشته می شود یعنی خبر از همان نقطه ای که آغاز شده در همان نقطه نیز پایان می یابد. و نمی توان گفت کدامیک از بندها یا پاراگراف های خبر مهمتر از بقیه است به عبارتی می توان گفت در سبک دایره ای خبر به پایان می رسد اما رویداد یا ماجرا همچنان  ادامه دارد. از این سبک بیشتر در خبرهای تلویزیونی استفاده می شود.

مثال : هدفمند کردن یارانه ها

دولت نسبت به طرح هدفمند کردن یارانه ها تا پایان سال جاری مصمم شده است. این طرح سالهاست که ذهن همه مردم و مسئولان را به خود مشغول کرده است که دولت پس از کارشناسی های فراوان تصمیم به اجرای آن را دارد . دولت توزیع یکنواخت ثروت بین اقشار جامعه و رشد اقتصادی را از مهمترین مزیت های این طرح میداند. برخی از کارشناسان معتقدند که در شرایط اقتصادی کنونی، هدفمند کردن یارانه ها باعث ایجاد تورم و شکاف طبقاتی در جامعه خواهد شد.طرح هدفمند کردن یارانه ها دغدغه های فراوانی را در جامعه ایجاد کرده و مردم با دیده شک و تردید به آن می نگرند که سرانجام آن چه خواهد شد.

همانطور که از خبر فوق پیداست خبر به پایان رسیده است اما دغدغه های مردم و چگونگی اجرای آن همچنان وجود دارد در این خبر نمی توان گفت که کدامیک از مطالب ارزش خبری بیشتری دارد.

سبک تشریحی

سبک تشریحی مانند سبک هرم وارونه است با این تفاوت که پس از ذکر هر بند یا پاراگراف از خبر یک بند توضضیح یا اطلاعات اضافی در مورد آن موضوع ارائه خواهد شد این توضیح یا اطلاعات جدید از سابقه رویداد و یا از منابع خبری جدید کسب می شود. این سبک به علت نیاز به زمان و فضای بیشتر در رادیو و تلویزیون کاربرد چندانی ندارد و بیشتر در خبرگزاری ها و مطبوعات از آن استفاده می شود.

(لید) خبر

صدام حسین رئیس جمهور عراق روز شنبه تلاش کرد با ایراد نطقی خطاب به ملت عراق شایعات منتشر شده مبنی بر اینکه وی سکته کرده است را خنثی سازد.

تشریح

هدف وی از ایراد نطق آن بود که به جهان نشان دهد که وی زنده است و حالش خوب است و همچنان امور کشورش را اداره میکند.

خبر

صدام دیکتاتور63 ساله در حالی که سخنرانی اش از تلویزیون عراق پخش می شد در کت و شلوار قهوه ای تیره اش سالم به نظر می رسید و هر چند اکثر مفاد نطق صدام در ستایش از مهارت نظامی عراق خلاصه شده بود اما پیام اصلی وی به وضوح این بود که من همچنان اینجا هستم.

تشریح

اما سومین نمایش تلویزیونی صدام در مدت 3 روز اخیر نتوانست بینندگان را متقاعد کند. این مسأله مبهم بود که آیا این نطق به طور زنده پخش می شد یا اینکه قبلاً ضبط شده بود

با دقت در این خبر میتوان دید که پس از یک بند خبر یک بند توضیح و تشریح به دنبال آن ارائه شده است که به نوعی با خبر واصل ماجرا در ارتباط است و اطلاعات مخاطبان را در زمینه خبر اصلی افزایش میدهد.

مزایای سبک تشریحی

کامل بودن خبر و حتی نزدیک شدن آن به فرم گزارش است این نوع خبرهای تشریحیامکان کسب اطلاعات فراوان را برای مخاطبان فراهم میکند

معایب سبک تشریحی

همان ایرادی را که به سبک تاریخی می گیرند شامل سبک تشریحی هم می شودزیرا طولانی بودن خبر وقت و زمان بیشتری از مخاطبان خبر را می طلبد و حتی ممکن است این امر باعث خستگی آنان و عدم تعقیب مابقی بندهای خبر شود  به همین علت سبک تشریحی بیشتر مورد پذیرش متخصصان و محققان و کسانیکه آن خبر درباره موضوع مورد تحقیقشان است می باشد.

کاربرد سبک تشریحی

سبک

/ 0 نظر / 29 بازدید