شیوه آموزش و پرورش در مهدکودک ها روشمند نیست

 

شیوه آموزش و پرورش در مهدکودک ها روشمند نیست

خراسان - مورخ پنج‌شنبه 18 

رفتن کودک به مهد برای والدین معمولا چالشی اساسی محسوب می شود چرا که همه کودکان در سن وابستگی به والدین قرار دارند و جدا شدن از آن ها برایشان دشوار است. از طرفی سپردن فرزندان به افرادی که در مهد حضور دارند و تحمل دلواپسی و نگرانی به خاطر نحوه رفتار و برخورد دیگران با کودک برای بسیاری از مادران دشوار است.

در این میان با توجه به سن و سال کودک و سبک فرزندپروری خانواده و الگوهای تربیتی به کارگرفته شده و شرایط محیطی، میزان رضایت والدین از مهدکودک بسیار متفاوت است.

کودکان پس از انس گرفتن با محیط جدید، دوست دارند بیشتر وقت خود را به بازی با دوستانشان بگذرانند و مربیان هم تلاش می کنند در حین بازی، آموزش های ضروری را به کودکان ارائه کنند. حامد سیامکی خبوشان، کارشناس ارشد روان شناسی بالینی و عضو سازمان نظام مشاوره و روان شناسی با بیان این مطلب به خراسان می گوید: مهدکودک اولین و مهم ترین مکانی است که کودک در آن نحوه اجتماعی شدن را به صورت رسمی فرا می گیرد. در گذشته اعتقاد بر این بود که بهتر است بچه ها از ۴سالگی به مهد فرستاده شوند؛ اما هم اکنون نتایج تحقیقات نشان می دهد که 2.5 سالگی بهترین زمان برای حضور بچه ها در مهدکودک است. مهدکودک دارای ویژگی های منحصربه فردی است که محیط منزل به ویژه در شرایط فعلی در اغلب موارد فاقد آن است و آن هم امکان تعامل و تقابل کودکان با گروه  همسالان است. زمینه رشد مهارت های حرکتی و گفتاری کودک، رشد مهارت های اجتماعی و هوش و تخیل و سازگاری های روانی کودک در این سنین در محیطی مانند مهدکودک فراهم می شود. به این ترتیب مهدکودک نقش مهمی در شکل گیری شخصیت کودک دارد. تا زمانی که کودکان در محیطی که همسالانشان حضور دارند، قرار نگیرند ویژگی‌های خودرا نشان نمی دهند. از طرفی بیشتر والدین به دلیل مشغله کاری به استفاده از خدمات ارائه شده در مهدکودک نیاز دارند.کودکان مهدکودک را مکانی ارزشمند و دوست داشتنی قلمداد می کنند و اغلب بچه ها برای مربی خود ارزش بسیار زیادی قائل هستند و گفتار، کردار، تکیه کلام، لباس پوشیدن و رفتارهای او را کاملا زیر نظر دارند و گاه حتی گفتارهای او را برتر از حرف پدر و مادر می دانند.

آفت های مهدکودک

طبیعی است که هر اندازه تاثیرگذاری یک فضا بر روح و روان کودک بیشتر باشد، آسیب های احتمالی آن هم می تواند بیشتر باشد. سیامکی خبوشان با اشاره به برخی اشکالات در مهدکودک ها می گوید: انجام بازی های قالبی و تاکید بیش از اندازه بر آموزش، برخورد نامناسب رفتاری و گفتاری با کودک، تبعیض رفتاری با کودکان، برچسب زنی، نبودن فضای مناسب برای آموزش مهارت های حرکتی و بازی ها، جمعیت زیاد، نبود مدیریت صحیح و نبود تعامل کافی و مناسب با خانواده ها، به کارگیری مربیان بی تجربه، هماهنگ نبودن موسس و مسئول فنی در اداره مهد، آموزش های یکنواخت، استفاده از مربیانی که خود دچار مشکلات جسمانی یا عاطفی هستند، تنبیه و تشویق های نابه جا، پای بندی به چارچوب های سخت و بسیار مقرراتی و ... مانع از رشد و ارتقای قابلیت های روحی و روانی کودک می شود و از طرفی به خستگی روانی، تنش، افت در کارکرد و سردرگمی در کودک می انجامد. متاسفانه خلاقیت و نوآوری در بسیاری از مهدها به ندرت مشاهده می شود و بیشتر مهدها دچار روزمرگی هستند. برنامه های کلی و روزمره و از قبل طراحی شده دارند و مطابق همان برنامه ها هم پیش می روند. برنامه هایی که سال ها قبل طراحی شده است برای کودکان امروزی مناسب نیست و خواسته های بسیاری از کودکان را برآورده نمی کند. نبود کار تخصصی و نداشتن هدف در جریان رشد و تکامل کودکان از دیگر معضلات مهدهای کودک است.

با توجه به این مسائل گاه شاهد شکل گیری بعضی از اختلالات در کودکان هستیم. کودکی که بیش فعال، عصبی، در خود فرو رفته، مضطرب و کم رو نیست ممکن است در معرض آسیب های ناشی از حضور در یک مهدکودک نامناسب قرار بگیرد و دچار این مشکلات شود. سیامکی خبوشان با تاکید بر این که به کارگیری مربیان صلاحیت دار و باتجربه در مهدکودک اصلی اساسی است، تصریح می کند: در برخی از جلسات آموزشی برای خانواده ها، مربیان بدون صلاحیت و غیرمتخصص تلاش می کنند خانواده ها را آموزش دهند که این کار صد در صد اشتباه است. یکی دیگر از مشکلاتی که بچه ها در مهدکودک با آن رو به رو هستند، بی قاعده بودن سیستم آموزشی و پرورشی در کودکان زیر ۶سال است. برای کودکان بالای ۶سال یک برنامه آموزشی قاعده مند و کتاب درسی مشخص و پله ای وجود دارد اما برای کودکان زیر ۶سال درس های پیش ۱ و ۲ به طور خلاصه و معمولی در نظر گرفته شده است که اصلا مطابق سن آن ها نیست. برنامه درسی باید مطابق با خصوصیات روانی هر سن باشد تا به رشد و تکامل شخصیت کودکان کمک کند.

نکته این جاست که علت بیشتر اختلالات شخصیتی و ناهنجاری ها در دوران بزرگسالی مستقیم یا غیرمستقیم به این سنین بر می گردد. لذا دقت و توجه والدین در انتخاب مهد و پی گیری های بعدی و بررسی روند آموزشی مهدکودک و تعامل با مربیان نقش به سزایی در حفظ سلامت روانی و روحی کودک دارد.

کودکان راست می گویند یا نه

سوال بسیاری از والدین این است که چطور می توان از رضایت کودک از مهد اطمینان حاصل کرد. این کارشناس ارشد بالینی چنین می گوید: چند عامل اساسی وجود دارد که بر مبنای آن می توان دریافت اطلاعاتی که کودک از مهد و محیط آن ارائه می دهد قابل استناد است یا خیر و این که رضایت و سازگاری وی با مهد چقدر است. شور و شوقی که کودک به هنگام رفتن به مهدکودک دارد، گزارش دهی از مهد و چگونگی ارائه اطلاعات از محیط مهد، گزارش دهی از فعالیت ها و برنامه هایی که به کودک واگذار شده است، تغییر رفتاری در جهت مطلوب، انجام دادن رفتارهایی در منزل که مربی از وی خواسته است، اهمیت دادن کودک به نظر مربی و تلاش برای جلب توجه وی از جمله راهکارهایی است که می توان به وسیله آن دریافت که کودک تا چه حد با مهد سازگار است. بچه هایی که از مهد رضایت دارند، شوق درونی و نشاط عمیقی از رفتن به مهد دارند و والدین به خوبی می توانند آن را تشخیص دهند. نکته این جاست که با یک علامت نباید به حرف کودک استناد کرد بلکه مجموعه ای از عوامل وجود دارد که می توان از طریق آن نارضایتی کودک از مهد را تشخیص داد. بنابراین با یک بار گفتن کودک و ابراز نارضایتی نمی توان نتیجه گیری کرد که او نمی تواند با مهد سازگار شود. وقتی کودکی شوق و ذوقی برای رفتن به مهد ندارد، روزهای تعطیلش را بیشتر دوست دارد، از مهدکودک و دوستانش کم حرف می زند، نسبت به انجام تکالیف در مهد سر باز می زند، مربیان از کودک شکایت دارند و او هم از آن ها شکایت می کند، دچار اختلالات خاصی مثل دچار تیک عصبی شده است یا کلمات ناشایست به کار می برد یا دچار اختلال در خواب، تغذیه و دفع شده است باید روی این امر تامل کرد زیرا این علامت ها بیانگر آن است که مهدکودک نتوانسته کودک را جذب کند و یا کودک نتوانسته است با مهد سازگار شود. حضور غیرمترقبه والدین در مهد، دیدن برخوردها و نحوه رفتار مربیان مهد با کودک می تواند بسیار کمک کننده باشد.

تغذیه در مهد کودک

نگرانی بسیاری از والدین مشکلات تغذیه ای کودکان در مهد است. به گفته سیامکی خبوشان این مشکلات از عوامل زیادی ناشی می شود. الگوهای تغذیه ای در خانواده، چاشتی که مهد سفارش آن را داده، تیپ شخصیتی کودک و فضای مهد همگی در این امر نقش دارد. ممکن است فضای مهد به گونه ای باشد که کودک در آن شرایط رغبتی برای خوردن پیدا نکند یا در ساعت خاصی میل به خوردن چاشت نداشته باشد، تاکید بیش از حد و قانونمند کردن زمان چاشت برای بچه ها اگر همراه بازی نباشد به هیچ عنوان توصیه نمی شود زیرا باعث دلزدگی کودک از مواد غذایی می شود.

نشانه های رضایت کودک از مهد

شور و شوقی که کودک به هنگام رفتن به مهدکودک دارد، گزارش دهی از مهد و چگونگی ارائه اطلاعات از محیط مهد، گزارش دهی از فعالیت ها و برنامه هایی که به کودک واگذار شده است، تغییر رفتاری در جهت مطلوب، انجام دادن رفتارهایی در منزل که مربی از وی خواسته است، اهمیت دادن کودک به نظر مربی و تلاش برای جلب توجه وی از جمله راهکارهایی است که می توان به وسیله آن دریافت که کودک تا چه حد با مهد سازگار است. بچه هایی که از مهد رضایت دارند، شوق درونی و نشاط عمیقی از رفتن به مهد دارند و والدین به خوبی می توانند آن را تشخیص دهند.

 

   

/ 0 نظر / 12 بازدید